Ulus İnşası Bağlamında Mehmet Kaplan’ın Dil ve Kültür Eseri ile Fichte’nin Alman Ulusuna Söylevler Eserinin Karşılaştırmalı Analizi

Authors : Hazal Yürüklü

Pages : 207-217

Doi:10.55143/alkad.1768577

View : 47 | Download : 34

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Ulusçuluk, Sanayi Devrimi’nin (1760) ardından ivme kazanmış ve Napolyon Savaşları (1800) ile birlikte Avrupa’nın ardından neredeyse tüm dünyanın siyasi yapısını köklü biçimde değiştiren bir ideoloji haline gelmiştir. Napolyon’un Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu’nu sona erdirmesi, Almanya’nın yeniden inşa sürecinde ulus-devlet yapısını benimsemeye yönlendirmiştir. Bu süreçte Alman düşünür Johann Gottlieb Fichte, Alman Ulusuna Söylevler adlı eseriyle, Almanların ortak dil, kültür ve eğitim temelinde birleşmesi gerektiğini savunan öncü isimlerden biri olmuştur. Osmanlı İmparatorluğunun yıkılmasının ardından kurulan Türkiye Cumhuriyeti ise ulus-devlet modelini resmi olarak tamamlamıştır. Ancak Prof. Dr. Mehmet Kaplan’ın Dil ve Kültür eserinde vurguladığı gibi, ulusal kimliğin pekişmesi için dil, kültür ve eğitim alanında halen güçlendirilmesi gereken unsurlar mevcuttur. Kaleme alınan araştırma makalesi, Fichte’nin Alman Ulusuna Söylevler eseri ile Kaplan’ın Dil ve Kültür eserini ulus inşa süreci bağlamında karşılaştırmalı yöntem ile analiz etmektedir. Ayrıca tarihsel bağlam analizi ve söylem analizi yöntemleri kullanılarak “ulus”, “milliyetçilik”, “dil” ve “kültür” gibi temel kavramlar metinler üzerinden incelenmiştir. Literatür taramasıyla desteklenen araştırma makalesi hem Alman hem de Türk milleti özelinde ulusal kimlik inşasına ilişkin kavramsal bir çerçeve sunmakta ve iki yazarın farklı toplum, farklı kültür ve farklı dönemlerdeki ortak temalarını karşılaştırmalı olarak ortaya koymaktadır.
Keywords : Mehmet Kaplan, Fichte, Milliyetçilik, Ulus, Kültür.

ORIGINAL ARTICLE URL