Türk Kültür ve Edebiyat Dizgesinde Çok Kimlikli Bir Mütercim: Süleyman Tevfik

Authors : Eshabil BOZKURT, Ayşe Banu KARADAĞ

Pages : 38-59

Doi:10.29000/rumelide.133737

View : 43 | Download : 11

Publication Date : 2014-10-21

Article Type : Other Papers

Abstract :Bu makalede kültür ve edebiyat dizgemizde farklı kimlikleriyle ön plana çıkan Süleyman Tevfik’in “gazeteci”, “muallim”, “muharrir” ve “sözlükbilimci” kimliklerine kısaca değinildikten sonra, “mütercim” kimliğinin Türk çeviri tarihindeki yeri ve önemine dikkat çekilmiştir. Amaç, Süleyman Tevfik’in gerek telif gerekse çeviri eserleri ve “mütercim” kimliği üzerine “çeviri eser seçimi” ve “çeviri amacı” vurgusuyla bütünlüklü bir çalışma yapmaktır. Arapça, Farsça, İngilizce, İtalyanca, Fransızca ve Ermenice bilen Süleyman Tevfik dil, edebiyat, din, yemek gibi konular hakkında birçok telif eser vermiş ve çeşitli çeviriler yapmıştır. Eserlerini çevirdiği yazarlar arasında Emile Zola, Paul de Kock, Ponson du Terrail, Maurice Leblanc, Pierre Louys ve Pierre Benoit gibi Fransız edebiyatının önde gelen romancıları yer almaktadır. Bunların yanı sıra yazarı bilinmeyen eserler de çevirmiştir. II. Meşrutiyet sonrasında Türk kültür ve edebiyat dizgesinde çok popüler bir tür olarak ortaya çıkan polisiye roman türünde de çevirileri bulunan Süleyman Tevfik, dönemin üstat kabul edilen mütercimlerinden olan Avan-zâde Mehmed Süleyman ile Fransızcadan Türkçeye bir de sözlük çevirmiştir. Süleyman Tevfik’in II. Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Elli Yıllık Hatıralarım insert ignore into journalissuearticles values(haz. Tahsin Yıldırım - Şaban Özdemir, 2011); isimli hatıra türündeki eserinden ve çevirilerine yazdığı ön sözlerden hareketle “mütercim” kimliğinin irdelenmeye çalışılacağı bu makalede elde edilen veriler, Alman çeviribilimci Hans J. Vermeer’in “skopos insert ignore into journalissuearticles values(amaç);” ve İsrailli çeviribilimci Itamar Even-Zohar’ın “kültür repertuarı” kavramları temel alınarak değerlendirilmiştir.
Keywords : Süleyman Tevfik Özzorluoğlu, Türk çeviri edebiyat tarihi, çeviribilim, skopos, kültür repertuarı

ORIGINAL ARTICLE URL