Metinsel edimler doğrultusunda Türkçe bilimsel metinlerde kullanılan olumsuz tümcelerin görünümü

Authors : Sevgi ÇALIŞIR ZENCİ

Pages : 190-201

Doi:10.29000/rumelide.791135

View : 98 | Download : 8

Publication Date : 2020-09-21

Article Type : Research Paper

Abstract :Son yıllarda dilbilimde olumsuzluk konusu üzerine pek çok çalışma yapılmıştır. Bugüne kadar yapılan olumsuzluk çalışmalarında, olumsuzluğun daha çok sözdizimsel ve anlamsal boyutu üzerine yoğunlaşılmıştır. Metinsel düzlemde işaretlenen olumsuzluğa ise yeterince değinilmemiştir. Bu çalışmanın amacı, dilbilim alanında Türkçe yazılmış bilimsel metinlerde kullanılan olumsuzluğun metinsel edimlere göre dağılımlarını incelemektir. Çalışmada, doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın veri tabanı, dilbilim alanında Türk yazarlar tarafından yazılmış Türkçe bilimsel metinlerden oluşmaktadır. Çalışmada incelenen örneklem, 1998-2006 yıllarında yayımlanan Dilbilim Araştırmaları ve Dilbilim Kurultay Bildirileri’nden rastlantısal örnekleme yöntemiyle 20 bilimsel metin seçilmiştir. İncelemede sayısal değerler iki aşamalı bir sayım yapılarak saptanmıştır. Sayımın birinci aşamasında dilbilim alanında Türkçe yazılmış bilimsel metinlerdeki toplam sözce sayısı insert ignore into journalissuearticles values(2845); saptanmıştır. Bunun ardından ikinci olarak dilbilim alanında Türkçe yazılmış bilimsel metinlerde yer almakta olan olumsuz sözcelerin insert ignore into journalissuearticles values(210); sayısı saptanmıştır. Saptanan olumsuz sözceler Swales insert ignore into journalissuearticles values(1990);’in metinsel edim modeline göre düzenlenmiştir. Türkçe bilimsel metinlerde kullanılan olumsuz tümcelerin, en sık kullanıldığı metinsel edimler sırasıyla; Konu ile İlgili Genellemeler insert ignore into journalissuearticles values(80);, Çıkarım ve Varsayım insert ignore into journalissuearticles values(52);, Araştırma Eksikliği Belirtme insert ignore into journalissuearticles values(22);, Beklenmeyen Sonuç insert ignore into journalissuearticles values(22);, Alan Yazın Değerlendirmesi insert ignore into journalissuearticles values(14);, Sorun Belirtme insert ignore into journalissuearticles values(9);, Açıklama insert ignore into journalissuearticles values(4);, Öneri insert ignore into journalissuearticles values(2);, Sınırlılıklar insert ignore into journalissuearticles values(2);, Yöntem insert ignore into journalissuearticles values(2);, Veri Toplama İşlemleri insert ignore into journalissuearticles values(1);’dir. Çalışmada bilimsel metinlerde kullanılan olumsuz tümcelerin, çalışmanın inandırıcılığını, güvenirliğini, yeterliliğini gibi durumları etkilediği sonucuna varılmıştır.
Keywords : Türkçe bilimsel metinler, metinsel edimler, olumsuz tümceler

ORIGINAL ARTICLE URL