Enbiyâ Sûresi ve Belâgat Tahlili

Authors : Cemal Sandıkçı

Pages : 98-119

Doi:10.71083/rusuhder.1657238

View : 73 | Download : 29

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Yüce Allah’ın Hz. Peygamberin şahsında tüm insanlığa mesajı olan Kur’ân, aynı zamanda en üstün edebî niteliklere sahip olan bir kitaptır. Kur’ân, ihtiva ettiği birçok öğüt, emir ve yasakların yansıra, mesajların insanlara ulaştırılmasının yöntemleri konusunda da farklı yöntem ve teknikler uygular. Bu çalışmamızda Mekke döneminde indirilmiş olan Enbiyâ suresi hakkında bilgi vermeyi ve sûreyi edebi açıdan inceleyerek âyetlerin edebi özelliklerini tespit edip tahlilini yapmayı amaçladık. Çalışmamızın giriş bölümünde Enbiyâ süresinin ele olduğu konular ile belâgat ilmi ve bu ilmin ele aldığı konular üzerinde durulmuştur. Bundan sonra Enbiyâ sûresindeki âyetlerin hangi edebi sanatlar ihtiva ettiği tefsir kaynaklarından tespit edilmiş, bu tespit edilen edebi sanatlarla ilgili belâgat kitaplarından nakiller yapılarak bu sanatların suredeki hangi ayetlerle örtüştüğü araştırılarak bu ayetlerin tahlili yapılmıştır. Bu çalışma sonucunda surede toplam 22 edebi sanatın yer aldığı görülmüş, bu sanatlar içerisinde öne çıkanların ise teşbih, istiare, kinaye olduğu görülmüştür. Bütün bunların yanı sıra çalışmamızda sorumluluğu tamamen karşı tarafa bırakma anlamına gelen tebkit sanatı ile Arapçada nekre olarak adlandırılan belirsiz isimlerle ilgili bir sanat olan tenkîr sanatının da ayetleri anlamaya olan etkisi üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın sonunda sûrede yer alan bu edebi sanatların âyetlere farklı anlam ve özellikler de kazandırdığı görülecektir.
Keywords : Arap Dili ve Belâgatı, Kur'ân, Enbiyâ Sûresi, Belâgat, Anlam

ORIGINAL ARTICLE URL