Cemel Vak’ası Rivâyetlerinin Klasik Hadis Kitaplarındaki Yeri Üzerine Bir İnceleme

Authors : Abdurrahım Yesılmen

Pages : 42-64

Doi:10.71083/rusuhder.1665398

View : 104 | Download : 56

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Müslümanların kendi aralarında yaptığı ilk savaş olan Cemel Savaşı (36/656), dördüncü râşid halîfe Hz. Ali ile Hz. Âişe, Talha b. Ubeydullah ve Zübeyr b. Avvâm’ın öncülük ettiği Cemel Ashâbı arasında gerçekleşmiştir. Başlangıçta siyasî bir nitelik taşıyan Cemel Vak’ası, iman-küfür sınırı, kader, irade hürriyeti gibi önemli itikadî meselelerin tartışılmasına zemin hazırlamıştır. Cemel Vak’ası’nın tarihî önemine binaen, bu hâdiseye dair rivâyetleri bir araya getiren Kitâbü’l-Cemel adlı pek çok eser yazılmıştır. Klasik hadis kitaplarında da Cemel Vak’ası’nın farklı yönleri ile ilgili rivâyetlere yer verilmiştir. İbn Ebî Şeybe’nin Musannef’i gibi bazı hadis kitaplarında Cemel Vak’ası rivâyetlerine müstakil bölüm veya bab başlıkları tahsis edilmiştir. Hadis kitaplarının çoğunluğunda ise ilgili rivâyetlere ayrı başlık ayrılmamış, Ma’rifetü’s-sahâbe, Menakıb, Fezâil ve Fiten gibi bölümlerde nakledilmiştir. Bu çalışmada klasik hadis kitaplarında Cemel Vak’ası hakkındaki rivâyetlere ne ölçüde yer verildiği, ilgili rivâyetlerin hangi konularla ilişkili olarak aktarıldığı ele alınmıştır. Ayrıca önde gelen hadis âlimlerinin Cemel Vak’ası rivâyetleri hakkındaki görüşlerine dair değerlendirmeler yapılmıştır.
Keywords : Cemel Vak’ası, Cemel Ashâbı, Hz. Ali, Sahâbe, Hadis

ORIGINAL ARTICLE URL