Vehhâbî Düşüncesinde Nübüvvet Tasavvurunun Temel Dinamikleri

Authors : Mehmet Özel

Pages : 184-200

Doi:10.71083/rusuhder.1759846

View : 59 | Download : 74

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Nübüvvet bahsi kelam ilminin temel konularından biridir. Özellikle epistemolojik değer bakımından diğer bütün inanç esaslarının temelini oluşturur. Bir inanç sisteminin veya dini bir hareketin nübüvvet müessesine yaklaşımı büyük önem taşımaktadır. Günümüzde etkin bir yeri olan ve çok tartışılan Vehhâbî hareketin nübüvvet anlayışı da bu bakımdan önem taşımaktadır. Bu çalışmada Vehhâbî nübüvvet tasavvuru incelenmiş ve bu tasavvuru oluşturan temel dinamiklerin neler olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda çalışmanın girişinde nübüvvet tasavvurunun İslam kelam düşüncesinde önemine ve kelam bağlamında nasıl bir anlam ifade ettiğine değinilmiştir. Sonraki bölümde ise Vehhâbî ulemanın nübüvvet tasavvuru ele alınmıştır. Bu bölümde Vehhâbî nübüvvet tasavvurunun daha çok peygamberliğin pratik değeri ile ilgilendiği tespit edilmiştir. Aynı zamanda bu tasavvurun daha çok gulüv ve şefaat kavramları bağlamında ele alındığına vurgu yapılmıştır. Daha çok günümüz İslam toplumunun sorunları bağlamında nübüvvet konularını ele alan Vehhâbî ulema, özellikle dışardan dine yönelen güncel tartışmalardan ve tarihsel nübüvvet tartışmalarından uzak bir tasavvur geliştirmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise bu zihin yapısının teşekkülünde önemli rol oynayan temel dinamikler ele alınmıştır. Vehhâbî ulemanın imanî konulara şirkten arınma, dini bid’atlerden arındırma, te’vili reddedip daha çok zahiri yorumu seçme ve toplumsal sorunları ilim geleneğine yükleme gibi temel dinamiklerden hareket ederek bir tasavvura vardıkları görülmüştür.
Keywords : Kelam, Vehhâbîlik, Nübüvvet, Gulüv, Şirk

ORIGINAL ARTICLE URL