SOĞUK SAVAŞIN GÖLGESİNDE 1980 MOSKOVA YAZ OLİMPİYATLARI BOYKOTU VE TÜRKİYE

Authors : Selim Hüsem

Pages : 207-243

Doi:10.48068/rusad.1734380

View : 72 | Download : 89

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Uluslararası iş birliğinin arttırılmasını amaçlayan olimpiyatlar, farklı ideolojileri benimsemiş çok sayıda ülkeden sporcuların katıldığı ve ev sahibi ülke için propaganda imkânı sunan önemli organizasyonlardır. 1979 yılı sonunda Afganistan’da başlattığı askeri operasyon ile tüm dünyanın tepkisini çeken Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) için de 1980 Moskova Yaz Olimpiyat Oyunları, prestijini yükseltebileceği bir fırsat olarak görülmüştür. Ancak bu fırsat Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarafından engellenmeye çalışılmıştır. ABD yönetimi, Sovyetler Birliği’nin Afganistan işgali nedeniyle uygulamayı planladığı yaptırımlar arasına Moskova’da düzenlenecek olimpiyat oyunlarının boykot edilmesini de eklemişti. Tartışmalar sırasında öne çıkan bu fikir uluslararası bir boykot kampanyasına dönüşmüştür. Türkiye, Afganistan’ın işgalini protesto eden ilk ülkelerden biri olurken bu dönemde Türkiye’nin olimpiyatlara katılması konusunda iki farklı tartışma öne çıkmıştır. Birincisi SSCB ve Afganistan’daki durumun savaş olarak tanımlanmasıdır. Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) kurallarına göre savaş halindeki bir ülkede olimpiyat oyunları düzenlenemezdi. Bu şekilde bakıldığında Moskova’da olimpiyat düzenlenmesi oyunların kurallarına aykırıydı. İkincisi de olimpiyatlara katılım kararının hangi kurum tarafından alınacağıydı. Bu durum, Türkiye’de sporun siyasetten bağımsız olup olamayacağı yönünde çeşitli tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Neticede Türkiye, hükümet kararı ile Moskova’daki olimpiyatlara katılmamıştır. Hükümete çeşitli tepkiler gelmiş olsa da hükümet kararlı davranmıştır. Moskova’daki olimpiyatlara katılmayan Türk sporcular, ABD’de düzenlenen alternatif spor organizasyonuna dahil edilmiştir. Söz konusu alternatif organizasyon, sadece Türkiye değil, pek çok Batılı müttefik tarafından da desteklenmiştir. Yaşanan krizde olimpiyatların sadece sportif bir organizasyon olmanın ötesinde, uluslararası politikaların ve ideolojik mücadelelerin yansıma alanı haline geldiği görülmektedir. Bu çalışma yayınlanmış belge kitapları ve dönemin basın kaynaklarına dayanarak dönemin siyasi çehresini ve Türkiye’nin bu konudaki tutumunu ele almayı amaçlamaktadır.
Keywords : Sovyetler Birliği, olimpiyat, kriz, boykot, spor, Soğuk Savaş

ORIGINAL ARTICLE URL