Yunan Bağımsızlık Hareketi ve Rus Dekabristler

Authors : Arzu ERMAN

Pages : 1-19

Doi:10.48068/rusad.879238

View : 40 | Download : 22

Publication Date : 2021-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :1821 senesinde Osmanlı Devleti’nden ayrılmak için başlatılan Yunan bağımsızlık hareketi, sadece Avrupa’nın siyasi haritasını değiştirmekle kalmamış aynı zamanda o dönemdeki pek çok liberal hareket için de model olmuştur. Bunun örneklerinden biri de Rusya topraklarında görülen Dekabrist harekettir. Adını Aralık 1825 tarihinde çıkan bir isyandan alan Dekabrist akım ya da başka ifadeyle Dekabristler, Rusya’daki çarlık rejimi karşıtı ilk örgütlenmedir. Çarlık rejiminin sert mutlakiyetçi politikalarına karşı oluşan bu yapı, Yunan isyanını çok yakından takip ederek, bu hareketin planlayıcısı olan Filiki Eteria derneği ile yakın ilişkiler geliştirmiştir. Bu nedenle pek çoğunun Filiki Eteria’nın üyesi olduğu Dekabristler, Osmanlı Devleti’ne karşı başlatılan Yunan isyanına destek olurken, diğer taraftan bu hareketten etkilenmiş ve ülkelerindeki değişim ve dönüşümün hazırlayıcısı ve uygulayıcısı olmak istemişlerdir. Bu bağlamda ilk olarak 1816 senesinde St. Petersburg’da Kurtuluş Birliği ardından 1818 senesinde de Refah Birliği adlı başka bir oluşum meydana gelmiştir. Ancak bu iki oluşum, Dekabrist akımın benimsediği hedeflere uygun değildir. Bu nedenle 1821 senesinde büyük çoğunluğunu subayların oluşturduğu ve birbirleriyle sıkı temas halinde olan iki örgüt meydana getirmiştir. Bu nedenle Refah Birliği’nin yerini St. Petersrburg’da kurulan Kuzey Derneği ve Tulçin’de kurulan Güney Derneği isimli örgütler almıştır. Bunlardan Kuzey Derneğinin görüşlerini Nikita Muravyev, Güney Derneğinin ise Albay Pavel Pestel temsil etmektedir. Dekabristlerin Rusya’nın geleceği ile ilgili tartışmaları devam ederken Kasım 1825 tarihinde Çar I. Aleksandr’in ölümü, Dekabristler için uygun bir ortam yaratmıştır ve subaylar isyan etmiştir. Ancak subayların hazırladığı birliklerin çok kısa sürede dağılması ile Dekabrist isyan daha ilk aşamasında başarısızlığa uğramıştır. Bu olay, Rus tarihinde ilk kez toplumsal değişme programına sahip seçkinler grubunun Rus otokrasisine karşı silahlı başkaldırısıdır. Fakat öncelikli amacı serfliği kaldırarak ülkedeki otokrasiyi, anayasal monarşiye çevirmek olan Rus anayasacılığı büyük bir yenilgi almıştır.
Keywords : Rusya tarihi, Çarlık Rusyası, Dekabristler, Dekabrist İsyanı, Yunan İsyanı, Filiki Eteria

ORIGINAL ARTICLE URL