SAFRANBOLU, YAZIKÖY’DEKİ İŞLİKLER

Authors : Durmus Gur

Pages : 551-574

View : 75 | Download : 101

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Safranbolu’ya bağlı Yazıköy’de 19.-20. yüzyıla tarihlenen evlerin alt katlarındaki imalathaneleri tarihçe, tipoloji, mimari, malzeme ve teknik, üslup, ikonografi ve korunma durumları açısından inceleyerek, bu yapıların Safranbolu’nun sosyoekonomisi, gastronomisi ve kültürüne olan katkılarını bütüncül bir şekilde sunmayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında Safranbolu’nun Kıranköy, Yörükköyü ve Yazıköy bölgelerinde yer alan ve iyi durumda olduğu belirlenen 20’den fazla imalathane incelenmiş, çalışmaya ise bunlardan sadece Yazıköy’deki iyi durumda olan dokuzu dahil edilmiştir. Bu imalathanelerin içinde yer alan işliklerle ocaklar yerinde incelenmiş, özellikle sirke ve şarap üretiminde ön plana çıkan işliklerin tarihsel gelişimi, yapısal özellikleri, kullanılan malzeme ve yapım teknikleri, üslup özellikleri, ikonografik unsurları ve mevcut korunma durumları detaylı olarak analiz edilmiştir. İncelemeler sonucunda, Kıranköy, Yörükköyü ve Yazıköy’deki 19.-20. yüzyıla ait evlerinin alt katlarında çeşitli ürünlerin imal edildiği belirlenmiştir. Bu bölümlerin, özellikle 19. yüzyıldan itibaren ticari faaliyetlerin yürütüldüğü ve ev ekonomisine katkı sağlayan önemli üretim alanları olduğu tespit edilmiştir. Bu imalathanelerde şarap ve sirke yapımının yanı sıra, buğday ve mısır öğütme gibi faaliyetlerin de gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Yapısal analizler, bu mekanlarda genellikle işlik, ocak ve mahzen gibi bölümlerin bulunduğunu göstermiştir. Çalışma, Yazıköy’de iyi durumdaki dokuz adet imalathane ile sınırlıdır. Bu nedenle, Safranbolu’nun Kıranköy ve Yörükköyü dahil olmak üzere diğer mahalle ve köylerindeki imalathanelerinin kapsamlı bir değerlendirmesini sunmamaktadır. Safranbolu’nun sosyoekonomik ve kültürel yapısında önemli bir yere sahip olan Yazıköy’deki imalathanelerin detaylı bir şekilde incelenmesi ve bu yapıların Safranbolu’nun gastronomisiyle olan ilişkisinin ortaya konulması, literatüre özgün bir katkı sağlamaktadır. Bu çalışma, Safranbolu’nun çok kültürlü geçmişine ışık tutarak kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından önem taşımaktadır.
Keywords : İşlik, Safranbolu, Sirke, Şarap, Yazıköy

ORIGINAL ARTICLE URL