GASTRONOMİ 4.0 TEKNOLOJİLERİNİN FOOD PAİRİNG LİTERATÜRÜNE ETKİSİ: YAPAY ZEKÂ, 3D BASKI VE SANAL GERÇEKLİK UYGULAMALARININ BİBLİYOMETRİK ANALİZİ

Çalışmada, Gastronomi 4.0 teknolojilerinin—yapay zekâ, 3D baskı ve sanal/artan gerçeklik uygulamalarının—food pairing literatürünün gelişimi üzerindeki etkisini incelemektedir. Web of Science veri tabanında indekslenen 41 makale, bibliometrix ve Biblioshiny paketleri kullanılarak bibliyometrik yöntemle analiz edilmiştir. Analiz kapsamında yıllara göre yayın eğilimleri, önde gelen yazar ve dergiler, ülke üretkenliği, anahtar kelime eş-oluşum ağları ve tematik gelişim haritaları değerlendirilmiştir. Bulgular, 2017 sonrası belirgin bir yayın artışı yaşandığını ve Çin ile ABD’nin alanda başat konumda olduğunu göstermektedir. Ayrıca veri bilimi, hesaplamalı lezzet modellemesi ve dijital gıda üretim sistemlerinin, food pairing araştırmalarının kavramsal çerçevesini önemli ölçüde dönüştürdüğü belirlenmiştir. Genel olarak Gastronomi 4.0 teknolojilerinin, food pairing çalışmalarını duyusal ve kimyasal analizlerden algoritmik, model-temelli ve teknoloji entegrasyonlu bir yapıya yönlendirdiği görülmektedir.