Müzakereci Demokrasi Kuramı Perspektifinden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin Değerlendirilmesi

Authors : İsmail Pendik

Pages : 174-193

Doi:10.37460/sid.1737494

View : 165 | Download : 69

Publication Date : 2025-08-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, müzakereci demokrasi kuramını temel alarak, Türkiye’de 2018 yılında uygulanmaya başlanan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni (CHS) demokratik meşruiyet, katılım ve iletişimsel rasyonalite bağlamında değerlendirmektedir. Müzakereci demokrasi, liberal demokrasilerin yaşadığı rasyonalite, meşruiyet ve katılım krizlerine çözüm olarak, herkesin özgürce katılabildiği akılcı ve eşitlikçi bir kamusal müzakere alanını esas alır. Habermas’ın iletişimsel eylem kuramı üzerine inşa edilen bu kuram, siyasal kararların meşruluğunu prosedürlerdeki açıklık, eşitlik ve katılım ilkelerine bağlamaktadır. Makale, CHS’nin yasama ve yürütme süreçlerinde müzakereci demokrasinin ilkeleriyle ne ölçüde örtüştüğünü analiz etmekte; kararname yetkisi, meclisin denetim gücünün azalması, parti liderliği ile yürütme arasında birleşmenin yol açtığı temsil sorunları gibi yapısal unsurların, demokratik müzakereyi zayıflatan etkisine dikkat çekmektedir. Bununla birlikte, politika kurullarının potansiyeli vurgulanmakta ve politika kurullarının etkin bir şekilde çalıştırılması durumunda müzakereci demokrasi kuramının ilkeleri doğrultusunda CHS’nin iyileştirilebileceği ifade edilmektedir. Sonuç bölümünde ise CHS’nin müzakereci demokrasiye daha fazla yaklaşabilmesi için yasama denetiminin artırılması, bakan atamalarında ve üst kademe kamu yöneticilerinin atanmasında meclis onayı gibi reform önerileri sunulmaktadır. Bu çerçevede çalışma, CHS’nin demokratik meşruiyetini güçlendirmek için müzakereci demokrasi kuramının temel ilkelerine dayanan yapısal dönüşümlerin gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Keywords : Müzakereci Demokrasi, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Habermas, Politika Kurulları

ORIGINAL ARTICLE URL