Öğrenme Güçlüklerinin Ötesinde: Özgül Öğrenme Bozukluğu Olan Çocuklarda Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ve Otistik Özelliklerin Öz Kavramı Üzerindeki Etkisinin Çok Değişkenli Analizi

Authors : İbrahim Adak, Ozalp Ekinci, Rabia Sevcan Karaaslan, Tuncay Sandıkçı, Oğuz Bilal Karakuş, Huriye Erden, İpek Suzer Gamli
Pages : 266-279
Doi:10.31832/smj.1754372
View : 78 | Download : 103
Publication Date : 2025-09-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Giriş: Bu çalışma Özgül Öğrenme Bozukluğu (ÖÖB) tanılı çocuk ve ergenlerde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) eş tanısının ve otistik özelliklerin öz kavramı üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Literatürde bu komorbidite ve özelliklerin öz kavramı üzerindeki etkisini değerlendiren özgül çalışmalar sınırlıdır. Materyal ve Yöntem: Kesitsel desenle yürütülen çalışmaya, 9–17 yaş arası 172 çocuk ve ergen dahil edilmiştir. Öz kavramı düzeyi Piers-Harris Öz Kavramı Ölçeği ile, DEHB semptom şiddeti Turgay DSM-IV Ölçeği ile, otistik özellikler ise Otizm Spektrum Anketi ile değerlendirilmiştir. Veriler bağımsız örneklem t-testleri, korelasyon ve çoklu regresyon analizleriyle analiz edilmiştir. Bulgular: DEHB eş tanılı grup, DEHB olmayan gruba kıyasla daha düşük öz kavramı puanlarına ve daha yüksek otistik özellik düzeylerine sahiptir. DEHB semptom şiddeti ile öz kavramı arasında negatif, otistik özellikler ile pozitif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Regresyon analizi otistik özelliklerin, DEHB semptom şiddeti ve demografik değişkenlerden bağımsız olarak öz kavramını anlamlı şekilde yordadığını göstermiştir. Sonuç: DEHB eş tanısı ve otistik özellikler, ÖÖB’li çocuklarda sadece akademik değil, sosyal ve duygusal alanlarda da ek riskler oluşturmaktadır. Bu nedenle öz kavramı ve sosyal becerileri hedefleyen bütüncül klinik değerlendirme ve müdahale yaklaşımları geliştirmek yerinde olacaktır.
Keywords : Özgül Öğrenme Bozukluğu, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Öz Kavramı, Otistik özellikler

ORIGINAL ARTICLE URL