İsrail’in Gazze’deki İşgalci Statüsü ve İsrail-Hamas Savaşında Uluslararası İnsancıl Hukukun Sivillere Sağladığı Korumalar

Authors : Naim Demirel
Pages : 245-266
Doi:10.56701/shd.1477179
View : 104 | Download : 183
Publication Date : 2025-07-10
Article Type : Research Paper
Abstract :İsrail ve Hamas arasında 2006 yılından itibaren süregelen çatışmalarda uluslararası insancıl hukukun uygulama alanı günümüze kadar tartışma konusu olmuştur. Literatürde bu çatışmalar, özellikle uluslararası olan veya uluslararası olmayan silahlı çatışma ayrımı ışığında incelenmektedir. Bu noktada Filistin’in devlet statüsü ve Hamas’ın silahlı örgüt statüsü önemli bir rol oynamaktadır. Bu iki tartışmalı konuya ilişkin uluslararası toplumda henüz ortak bir fikir oluşmamıştır. Bu sebeple çatışmaların sınıflandırılması karmaşık bir yapıya sahiptir ve birçok parametreye bağlıdır. Bunun yanı sıra; İsrail’in 2005’ten itibaren Gazze’den çekilmiş olması, yıllardır İsrail’in Gazze’deki kontrolünün niteliğini ve işgal hukukunun uygulanabilirliğini tartışma konusu hâline getirmiştir. İsrail’in yıllardır Gazze’nin hava sahasını, karasularını ve sınır kapılarını kontrol etmesi ise bu tartışmayı körüklemektedir. Nitekim, Hamas ile İsrail arasında günümüze kadar gerçekleşen saldırılarda, İsrail’in kolaylıkla Gazze üzerinde etkin kontrol kurabildiği ve Gazze halkını dilediği gibi temel ihtiyaçlardan mahrum bırakabildiği gözler önüne serilmiştir. Tüm bu çatışmalar gölgesinde korunmaya en muhtaç olan kesim ise masum sivil halktır. Uluslararası insancıl hukuk, çatışmalar sırasında sivil halkın korunması için teamül hukuku niteliğinde olan bir dizi kurallar içermektedir. Silahlı çatışmaların türü ve İsrail’in işgalci statüsü esas alındığında, İsrail’den, hem işgal hukukundan kaynaklanan Lahey Sözleşmesi hükümlerine hem de Cenevre Sözleşmesi hükümlerine riayet etmesi beklenecektir. Bunun yanında ayrıca İsrail’in uyması ve gözetmesi gereken ve sivillerin temel insan haklarını koruyan asgari standartlar da mevcuttur.
Keywords : Uluslararası Silahlı Çatışma, Uluslararası Olmayan Silahlı Çatışma, İşgal Hukuku, Sivil Hakların Korunması, Teamül Hukuku

ORIGINAL ARTICLE URL