Türk, İsviçre ve Alman Hukukunda Zamanaşımı Sürelerini Değiştirme Yasağı

Authors : Harun Mirsad Günday

Pages : 350-386

Doi:10.56701/shd.1635381

View : 127 | Download : 189

Publication Date : 2025-07-10

Article Type : Research Paper

Abstract :Borç ilişkilerinde taraflar sözleşme özgürlüğü ilkesi gereğince zamanaşımı sürelerine yönelik düzenlemeler yapabilmektedir. Nitekim taraflarca sözleşmenin içeriğini belirleme özgürlüğü sözleşme ilişkisinden doğan hakların tabi olduğu zamanaşımı sürelerini belirleme özgürlüğünü de içermektedir. Ancak bu özgürlük de sınırsız olmayıp kanunun öngördüğü sınırlamalara tabidir. Türk-İsviçre hukukunda zamanaşımı sürelerini değiştirme yasağı yasaklayıcı norm niteliğinde olan TBK md.148 ve OR Art.129 hükümlerinde düzenlenmiştir. Nitekim ilgili hükümler, zamanaşımı süreleri bakımından mutlak değiştirme yasağı öngörmektedir. Ayrıca bu hükümlerin geniş bir uygulanma alanı olması sebebiyle sürelerin değiştirilememesi kural ve değiştirilebilmesi ise istisnadır. Alman hukukunda konuyu ele alan BGB § 202 hükmünde ise sözleşme özgürlüğü ilkesinden hareket edildiği görülmektedir. Gerçekten de Alman kanun koyucusu zamanaşımı sürelerini değiştirme yasağının sınırlarını genel olarak belirtmekle yetinmiştir. Bu sınırlamalara uyulması kaydıyla zamanaşımı süreleri üzerinde tasarruf edilebileceğini hükme bağlamıştır. Bu çalışmada Türk-İsviçre ve Alman hukuk düzenlerinde zamanaşımı sürelerini değiştirme yasağı karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken de üç hukuk düzeninde yer alan benzerlikler ve farklılıklar ortaya konulmuştur. En nihayetinde yer verilen öneri ve eleştiriler ile birlikte Türk hukukuna katkı sağlanmaya çalışılmıştır.
Keywords : Zamanaşımı, Alacak Hakkı, Hak Düşürücü Süre, Borç İlişkisi, Sözleşme Özgürlüğü

ORIGINAL ARTICLE URL