Uluslararası Hukukta Yeni Bir Suç Başlığı Olarak Ekokırım Suçu

Authors : Hasan Yiğit

Pages : 636-661

Doi:10.56701/shd.1647060

View : 176 | Download : 501

Publication Date : 2025-12-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Ekokırım kelimesi ilk olarak Vietnam Savaşı sırasında ABD’nin ülkede meydana getirdiği çevresel zararı ve gerçekleştirdiği ağır hasarı tanımlamak amacıyla ABD’li biyolog Prof. Dr. Arthur W. Galston tarafından, 1970 yılında kullanılmıştır. Kelime dilbilim kökeni olarak Yunanca “ev” ya da “yuva” anlamında kullanılan “oikos” ve Latince “öldürmek” anlamına gelen “caedere” kelimelerinin bir araya getirilmesinden türetilmiştir. Kelimenin tam Türkçe karşılığı ise “evimizi yok etmek” olarak çevrilmektedir. Çalışmada öncelikle ekokırım suçunun arka planı, ilk ortaya çıkışı, tanımlanma ve kavramsallaştırma süreçleri analiz edilmiştir. Bu bağlamda 1925, 1949 ve 1977 Cenevre Protokolleri, 1948 Soykırım Sözleşmesi, 1954 Lahey Konvansiyonu ve 1998 Roma Statüsü incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda çevre suçu ile ilgili günümüzde geçerli tek hükmün, 1998 Roma Statüsü’nün savaş suçlarını düzenleyen 8. maddesinde yer aldığı gözlemlenmiştir. Çalışmada ayrıca AB’nin ekokırım suçunu kabul etme ve tanınırlığını artırma çalışmaları Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında değerlendirilmiştir. Ayrıca ilgili çalışmada ekokırım suçunun tanımı ve kavramsallaştırma sorunsalı ele alındıktan sonra bu suç başlığı ile ilgili olabilecek bazı mahkeme kararları da incelenmiştir. Bu kapsamda Trail Smelter, Lanoux Gölü, Korfu Kanalı ve Nükleer Test Denemeleri davaları incelenmiştir. Netice itibari ile çalışmada ekokırım suçunun uluslararası toplum tarafından giderek daha fazla kabul gördüğü, bazı devletlerin ilgili suçu anayasalarına dâhil ettiği ve gelecekte bu suç kapsamında daha fazla davanın ortaya çıkacağı sonucuna varılmıştır.
Keywords : Ekokırım, Soykırım, Çevre, Sözleşme, Çatışma

ORIGINAL ARTICLE URL