AYINTÂBÎ’NİN TERCÜME‐İ TİBYÂN TEFSİRİNİN MUHTEVA VE METOD BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Authors : Orhan İYİBİLGİN

Pages : 69-88

Doi:10.17335/sakaifd.219845

View : 53 | Download : 19

Publication Date : 2014-06-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Tercüme-i Tibyân Tefsiri, Padişah IV. Mehmed’in isteği üzerine Tefsîrî Mehmed Efendi lakabıyla  meşhur, Muhammed b. Hamza el-Ayıntâbî ed-Debbağ tarafından yazılmıştır. Padişah,  Ayıntâbî’den Arapça dil kaidelerine uygun olarak nâzil olan Kur’ân-ı Kerim’i Türkçe’ye çevirerek,  onun manasındaki gizlilikleri, eşsiz hakikatleri, istiare ve ince misalleri açıklamasını istemiştir.  Ayıntâbî de tefsirini yazdıktan sonra padişaha ve halkın istifadesine sunmuştur.  Bazı bibliyografya kaynaklarında Tercüme-i Tibyân tefsirinin Şeyhülislam Debbağzâde Muhammed b. Mahmud’un eserleri arasında kaydedilmesine rağmen, bu tefsirin, Muhammed b. Hamza   el-Ayıntâbî ed-Debbağ’a ait olan Tercüme-i Tibyântefsiri olduğunu tespit edilmiştir.  Ayıntâbî’nin tefsirini, Beğavî, Râzî ve Beydâvî’nin tefsirlerinden alıntılarla yazdığı, gerekli gördüğü  yerlerde bu kaynaklardan başka eserlerden de alıntı yaptığı, bu tefsirin, Hızır b. Abdurrahman elEzdi’nin Tibyân tefsirinin tercümesi olmadığı tespit edilmiştir.  Tefsirin kaynakları, metodu ve muhtevası hakkında bilgi vererek Ayıntâbî’nin yazmış olduğu bu tefsir ve müfessiri hakkındaki bilgiler tashih edilmiş, aynı zamanda Osmanlı Dönemi Tefsir Faaliyetleri içerisindeki doğru ve hak ettiği yeri alması hedeflenmiştir.  
Keywords : Muhammed b Hamza el Ayıntâbî ed Debbağ, Ayıntâbî, Tibyân Tefsiri, Tercüme i Tefsir i Tibyan, Kurân Tercümeleri, Türkçe Kurân Tefsirleri, Osmanlı Dönemi Tefsir Faaliyetleri

ORIGINAL ARTICLE URL