Algoritmik Zihinler Sorunu, Zihin Transferinin Kelâmî Kritiği

Authors : Mehmet Ödemiş

Pages : 216-231

Doi:10.17335/sakaifd.1637519

View : 144 | Download : 78

Publication Date : 2025-06-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Teknolojik bütünleşme, dijitalleşme, genetik, sibernetik, nörobilim ve nihayet genel yapay zekâya doğru gidilen süreçte din ve gelenekten beslenen pratiklerimiz ve değer dünyamız, hızlı bir başkalaşım geçirmektedir. Kelâm ilmi, var oluş ilkesi gereği yalnız problematik hâline gelmiş meseleler hakkında değil; nazari mevzularda da düşünce üreten bir disiplindir. Bu bağlamda bugünlerde tartışılan konulardan biri olan zihin transferi ve olası neticeleri hakkında fikir üretmek, kelâmın görevleri arasındadır. Zihin transferi günümüz koşullarında olası değildir fakat YZ teknolojilerindeki baş döndürücü ilerleme, gelecekte farklı fırsatların ortaya çıkmasını sağlayabilecek istidatlar taşımaktadır. Örneğin önümüzdeki on yıllarda insan benliğinin nöronal haritası çıkarılarak matematiksel bir algoritmaya dönüştürülebileceği veya biyokimyasal bir aktarıma konu olabileceği ileri sürülmektedir. Devamında elektronik kişilikler ve nörokimyasal haritalar, nöro mühendislik ya da çip teknolojileri yoluyla insansı adı verilen robotlara aktarılabilecektir. Makalede öncelikle algoritmik zihnin mümkün olup olmadığına dair bilimsel ve felsefi deliller incelenecek ardından mezkûr proje hayata geçerse ortaya çıkacak muhtemel kelâmi sorunlar ele alınacaktır. Zihin aktarımı bir düşünce deneyinden ibaret kalsa dahi bu uğurdaki entelektüel çabanın benlik beyin ilişkisi bağlamında, yeni nöroteolojik perspektifler sunacağı sonucuna varılmıştır. Makalede, böylesi bir olasılıkta kelâmî sahada ne gibi değişikliklerin yaşanabileceğine değinilmiş ve çeşitli öneriler getirilmiştir. Bizi yeni bir teolojiye zorlayacağını düşünerek ele aldığımız zihin transferi konulu çalışmamızda literatür taraması, betimsel inceleme ve nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Daha evvel kelâmi perspektiften incelenmediğini fark ettiğimiz konunun, ilk olması hasebiyle alana katkı sağlayacağı umulmaktadır.
Keywords : Kelâm, Zihin Transferi, Yapay Zekâ, Teknoloji, Din

ORIGINAL ARTICLE URL