Ahmed el-Aktaş. Kıssatü Hayâti’l-Buhârî: Sîre Târîhiyye Cedîde. Cidde: Merkezü’l-İhsân, 2024, 536 s.

Authors : Hatice Demirci Akyüz

Pages : 268-275

Doi:10.17335/sakaifd.1638344

View : 304 | Download : 137

Publication Date : 2025-06-15

Article Type : Other Papers

Abstract :Ahmed el-Aktaş’ın kaleme aldığı 2024 yılında yayımlanan Kıssatü Hayâti’l-Buhârî Sîre Târîhiyye Cedîde isimli eser, Buhârî’nin hayatına dair kronolojik ve bağlamsal bir okuma teklif etmektedir. Yazar, doğumundan vefatına kadar geçen sürede Buhârî’nin ilmî serüveni, rihleleri, hoca-talebe irtibatları, eserlerini telifi ve çevresindeki talebe topluluğuna rivayetlerine dair daha önceki araştırmalarda gündeme getirilmemiş çok sayıda özgün tarihlendirme iddiasında bulunmuştur. Klasik kaynaklara ve yazma nüshalara olan derin vukufiyetiyle Aktaş, bu tarihlendirmeleri yaparken farklı yöntemlere başvurmuştur. Tespit edilebildiği kadarıyla yazar, Buhârî’nin uğradığı rotalardaki hocalarıyla hangi zaman diliminde görüşmüş olduğuna dair izaha giriştiğinde, kaynaklarda semâ tarihine yönelik açık bir bilgi yoksa hocalarının vefat tarihlerini merkeze alarak muhtemel bir tarihlendirme yapmıştır. Akranı ya da talebeleriyle ilişkisi gündeme geldiğinde ise Buhârî’nin görüştüğü söz konusu kişinin ilmî serüvenini inceleyerek, karşılaşmanın gerçekleşmiş olabileceği muhtemel mekan ve zamanlara dair çeşitli ihtimalleri değerlendirmiştir. Dolayısıyla eser, yalnızca Buhârî’nin rihleleri hakkında değil, onun irtibat kurduğu şahısların seyahat güzergahlarının tespitinde de başvurulabilecek bir kaynak niteliği taşımaktadır. Kitabında takip ettiği yöntemlerle Aktaş, kaynaklarda açıkça zikredilmeyen biyografik detayların, yine rivayetler aracılığıyla nasıl görünür kılınabileceğini gösteren başarılı bir örnek ortaya koymaktadır. Bu yönleriyle eser günümüz araştırmacılarına alternatif bir okuma yöntemi sunmakta, hadis tarihi ve biyografi çalışmalarına önemli bir katkı sağlamaktadır. Ayrıca kitabın yayımlanmasının ardından kısa sürede tarihlendirme tekliflerine yönelik eleştirilerin kaleme alınmaya başlaması, bu alandaki ilmi canlılığın artmasına da vesile olmuştur.
Keywords : Hadis, Buhârî, Rihle, el-Câmiu’s-sahîh

ORIGINAL ARTICLE URL