Karar Verme Maliyetlerinin Optimizasyonu

Authors : Murat Anbarcı

Pages : 234-255

Doi:10.47542/sauied.1766844

View : 65 | Download : 98

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, karar verme süreçlerinin genellikle göz ardı edilen ancak stratejik öneme sahip bir boyutu olan karar verme maliyetleri üzerine odaklanmaktadır. Geleneksel kalite maliyeti yaklaşımları üretim ve operasyonel süreçlere yoğunlaşırken, karar alma sürecinin kendisinin neden olduğu doğrudan ve dolaylı maliyetler çoğu zaman sistematik biçimde ele alınmamaktadır. Bu boşluğu gidermek amacıyla çalışma, karar verme yaşam döngüsü boyunca ortaya çıkan Üretim, Uygulama, Başarısızlık, Koruma ve Müzakere maliyetleri kategorilerinde tanımlamaktadır. Söz konusu maliyetlerin dinamik ve karşılıklı bağımlı doğası nedeniyle, karar vericilerin bu unsurlar arasında denge kurabilmesi için Çok Amaçlı Hedef Programlama (ÇAHP) temelli bir optimizasyon modeli kullanılmıştır. Model, karar verici tercihlerini ve stratejik öncelikleri gözeterek maliyet sapmalarını minimize etmeyi amaçlamaktadır. Teorik bir vaka analizi aracılığıyla test edilen model, karar alma sürecinin erken aşamalarında yapılan koruyucu ve uygulayıcı yatırımların, toplam karar maliyetini düşürdüğünü ve karar kalitesini artırdığını göstermektedir. Bu kapsamda çalışma, karar verme süreçlerinin maliyetlerini ölçülebilir, yönetilebilir ve optimize edilebilir bir yapıya kavuşturarak literatüre yenilikçi bir katkı sunmaktadır.
Keywords : Karar Verme Maliyetleri, Maliyet Optimizasyonu, Çok Amaçlı Hedef Programlama, Stratejik Yönetim, Maliyet Analizi

ORIGINAL ARTICLE URL