Besin Etiketi Okuma Alışkanlığının Antropometrik Ölçümler ve Sağlıklı Yeme İndeksi İle İlişkisi

Authors : Nihal Zekiye Erdem, Eftal Geçgil Demir, Emre Bayraktaroğlu, Nadide Gizem Tarakçı Filiz, Rüken Aslınur Samancı, Ayşenur Karaca

Pages : 343-355

Doi:10.47115/jshs.1690653

View : 213 | Download : 280

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Çalışmada yetişkin bireylerin besin etiketi okuma alışkanlıklarının antropometrik ölçümler, besin ögesi alımları ve sağlıklı yeme ilişkisi üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma Eylül – Ekim 2021 tarihlerinde, Türkiye’de yaşayan 18-55 yaş arası 803 gönüllü bireyde yüz yüze anket yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Anket üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde demografik bilgiler ve antropometrik ölçümler, ikinci bölümde Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği ve üçüncü bölümde ise besin tüketim sıklığı formu bulunmaktadır. Bireylerin diyet kalitesini belirlemek için Sağlıklı Yeme İndeksi-2015 kullanılmıştır. Besin ögeleri BEBİS 8.2 programıyla hesaplanmıştır. Verilerin analizinde Pearson Korelasyon analizi, Tukey çoklu karşılaştırma testi, doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Besin etiketi okuma tutum ölçeğinden alınan puanın vücut ağırlığı, bel çevresi, enerji ve vücut kütle indeksi üzerinde negatif yönlü bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sağlıklı yeme indeksi üç gruba ayrılmaktadır. Katılımcıların %70.8’i geliştirilmeli grubundadır. Bu üç grubun Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği’nden aldığı puanlar arasında anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05). Besin etiketi okuma tutumundaki her bir puan artışının; vücut ağırlığı, bel çevresi, enerji, karbonhidrat ve sodyum alımında azalma ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, cinsiyet ile Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı, zayıf düzeyde negatif bir ilişki saptanmıştır (p<0.05, r= -0.13). Sonuç ve Öneriler: Bireylerin demografik bilgileri ve beslenme durumlarının Besin Etiketi Okuma Tutum Ölçeği ile ilişkili olduğu gösterilmiştir (P<0.05). Etiket okuma alışkanlığını geliştirmeye yönelik bireye özgü ve anlaşılır eğitim yaklaşımlarının teşvik edilmesi önerilmektedir.
Keywords : Besin Etiketi, Sağlıklı Yeme İndeksi, Antropometrik Ölçümler, Enerji

ORIGINAL ARTICLE URL