Kanserli Çocuğa Sahip Annelerin Baş Etme Stratejileri ile Öz Yeterlilik Düzeyleri Arasındaki İlişki

Authors : Nermin Yalçınkaya, Eda Ay
Pages : 377-391
Doi:10.47115/jshs.1768453
View : 108 | Download : 180
Publication Date : 2025-12-25
Article Type : Research Paper
Abstract :Amaç: Kanser tanısı almış bir çocuğa sahip olmak, anneler için yoğun stres, kaygı ve belirsizlik içeren bir süreçtir. Bu süreçte kullanılan baş etme stratejileri, annenin psikolojik dayanıklılığı ve öz yeterlilik düzeyi üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu nedenle araştırma, kanserli çocuğa sahip annelerin kullandıkları baş etme stratejileri ile öz yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıylayapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikteki araştırma, bir üniversite hastanesinin çocuk onkoloji/hematoloji polikliniğinde kanser tanısı olan ve tedavi gören 143 çocuğun anneleri ile yürütülmüştür. Araştırma verilerinin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Baş etme Tutumları Ölçeği (COPE) ve Genel Öz Yeterlilik Ölçeği (GÖYÖ) kullanılmıştır. Bu formlar, araştırmaya katılmayı kabul eden annelere yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Bulgular: Kanserli çocuğa sahip annelerin Genel Öz Yeterlilik Ölçeği puan ortalaması 24.51±5.74 olarak bulundu. Baş etme Tutumları Ölçeği puan ortalamasının dağılımı incelendiğinde sorun odaklı başa çıkma alt boyutundan 54.91±6.22, duygusal odaklı başa çıkma alt boyutundan 55.69±5.30, işlevsel olmayan başa çıkma alt boyutundan 37.41±6.05 puanını aldıkları belirlendi. Kanserli çocuğa sahip annelerin Baş etme Tutumları Ölçeği sorun odaklı başa çıkma alt boyut ile Genel Öz Yeterlilik Ölçeği puanları arasında pozitif yönde orta seviyede bir ilişki olduğu belirlendi. Ayrıca, işlevsel olmayan başa çıkma alt boyutu ile de anlamlı bir ilişki bulundu. Sonuç ve Öneriler: Bu bulgular, annelerin genel öz yeterlilik düzeyleri arttıkça sorun odaklı başa çıkma stratejilerini daha fazla benimsediklerini ve işlevsel olmayan başa çıkma stratejilerini daha az kullandıklarını göstermektedir. Bu doğrultuda, annelerin öz yeterlilik düzeylerini artırmaya yönelik eğitim ve psikososyal destek programlarının, onların daha işlevsel başa çıkma stratejilerini kullanmalarını teşvik edeceği ve uyum süreçlerini güçlendireceği düşünülmektedir
Keywords : Başetme Stratejisi, Öz Yeterlilik, Psikiyatri Hemşireliği., Kanserli Çocuk

ORIGINAL ARTICLE URL