Adli Görüşmecilerde Travma Sonrası Büyüme: Sosyo-Demografik Özellikler, Stresle Baş Etme Yöntemleri ve Yaşam Kalitesinin Rolü

Authors : Gökhan Yanar, Cezmi Ervüz

Pages : 393-418

Doi:10.47115/jshs.1770858

View : 107 | Download : 131

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Bu araştırmanın amacı, çocuk cinsel istismarı vakaları ile çalışan adli görüşmecilerin travma sonrası büyüme (TSB) düzeylerinin, yaşam kaliteleri ve stresle başa çıkma stratejileri ile ilişkisini incelemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Yöntem: Araştırmanın evrenini Türkiye’de Çocuk İzlem Merkezlerinde görev yapan adli görüşmeciler oluşturmuş; çevrim içi veri toplama sonucunda en az bir yıldır görev yapan 102 katılımcı örnekleme dahil edilmiştir. Veri toplama sürecinde Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Travma Sonrası Büyüme Ölçeği, Yardım Çalışanları için Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği kullanılmış; bu araçlarla katılımcıların demografik ve mesleki özellikleri, yaşam kaliteleri, stresle başa çıkma biçimleri ve TSB düzeyleri çok boyutlu değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışma bulguları, sosyo-demografik değişkenlerin TSB üzerinde anlamlı bir yordayıcı etkisi olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte, mesleki tatmin ve problem odaklı başa çıkma stratejilerinden özellikle güvenli stresle baş etme TSB’yi anlamlı şekilde yordayan faktörler olarak öne çıkmıştır. Kadın adli görüşmeciler, mesleki tatmin düzeyleri açısından daha yüksek puan alırken, 20–25 yaş aralığında olmak ve mesleki deneyimin 21 yılı aşması iyimserlik düzeyini artırmıştır. Sosyal hizmet uzmanlarının mesleki tükenmişlik düzeylerinin diğer meslek gruplarına kıyasla daha yüksek olduğu ve yüksek eğitim düzeyinin problem odaklı başa çıkma stratejilerini anlamlı şekilde yordadığı belirlenmiştir TSB süreçlerinde sosyo-demografik faktörlerden çok bireysel ve mesleki kaynakların belirleyici olduğunu vurgulamaktadır. Sonuçlar ve Öneriler: Adli görüşmecilerin TSB süreçlerinin desteklenmesi için mesleki tatminin artırılması, güvenli başa çıkmayı kolaylaştıracak sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve düzenli süpervizyon imkânlarının sağlanması kritik öneme sahiptir. Adli görüşmecilere düzenli süpervizyon sağlanmalı, mesleki tatmin ve problem odaklı başa çıkma eğitimleri uygulanmalıdır. Sosyal destek mekanizmaları güçlendirilmeli, tükenmişlik ve eşduyum yorgunluğu izlenmeli, iş yükü dengelenmelidir. Sosyal hizmet uzmanlarına kurumsal destek ve rehberlik programları geliştirilmelidir. Gelecek çalışmalar TSB, mesleki tatmin, başa çıkma ve süpervizyon etkileşimini boylamsal ve deneysel tasarımlarla incelemelidir.
Keywords : Travma Sonrası Büyüme, Stresle Başa Çıkma, Adli Görüşme, Yaşam Kalitesi, Mesleki Tatmin

ORIGINAL ARTICLE URL