MARKSİZM’İN GÖLGESİNDE CLAES OLDENBURG’UN “FARE MÜZESİ”: BURJUVAZİYE KARŞI BİR EDİM

Authors : Tufan Akyol

Pages : 545-564

View : 79 | Download : 43

Publication Date : 2025-06-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada amaç, Claes Oldenburg’un Fare Müzesi’ni Marksist bağlam üzerinden inceleyerek esere yeni bir boyut kazandırmaktır. Çünkü sanatçı eserini, 1970’li yılların Amerika’sında, sokak gösterilerinin ve öğrenci eylemlerinin son derece siyasallaşmış ortamında inşa etmiştir. Bu kapsamda sanatçının Fare Müzesi eserinin, diğer işlerinden ayrıldığı gözlemlenmiştir. Konunun daha derinlemesine anlaşılması için çalışmada çeşitli nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Gözlemlerin sonucunda eserin, protest bir yaklaşım barındırdığını söylemek mümkündür. Eserin hem zemin planındaki Mickey Mouse şekli hem de içerisinde yer alan koleksiyonu, müzenin siyasi ve toplumsal rollerini sorgular. Sanatçı kurduğu koleksiyonda Amerikan toplumunun stereotipini oluşturur ve aslında dönemin burjuva ekonomisinin de portresini çizer. Bu göstergeler Marksist eleştiriyi güçlendirmektedir. Fare Müzesi bulunduğu dönemin arkeolojisiyle aslında tahrip edilen ve belki de hiç var olamayacak bir kültür üretimini gösterir. Bu yüzden Fare Müzesi bir direnişin taslağı değildir, zenginleşen sermayenin gölgesinde kalmış, kaderine mahkûm bir topluluğun müzesidir. Ayrıca Marksizm bağlamında eserin sergilenen mekânla ilişkisi, kapitalizmin en yüksek aşamasına: yani tekelci sermaye ile proletarya arasındaki mücadeleye benzemektedir. Mevcut varlığını koruyabilmesi için yapıdan bağımsız olması mümkün görünmemektedir. Burada taraflı bir mücadele söz konusudur. Eserin mimari olarak müze/galeri mekânın mevcut varlığına eklemlenmesi kültürel bir sınıfın hayatta kalma mücadelesini işaret eder. Bu bağlam içerisinde Mickey Mouse anlatısı burjuva bir fareye dönüşür.
Keywords : Fare Müzesi, Mickey Mouse, Müze, Marksizm.

ORIGINAL ARTICLE URL