GÖRSEL TASARIMLARDA YENİ YAKLAŞIMLAR: YAPAY ZEKA TABANLI CHATBOT VE ÜRETKEN ARAÇLARIN ROLÜ

Authors : Abdulselam Kaya, Tamer Kavuran

Pages : 1303-1334

Doi:10.20488/sanattasarim.1828419

View : 305 | Download : 501

Publication Date : 2025-12-01

Article Type : Review Paper

Abstract :Sanat ve tasarım dünyasında giderek daha fazla yer edinen yapay zeka teknolojileri, yaratıcı süreçler ve disipliner pratikler üzerinde köklü değişimlere yol açarak bu alanların dinamiklerini yeniden şekillendirmektedir. Özellikle chatbotlar ve üretken YZ araçları, yaratım sürecini hızlandırırken yaratıcılık, orijinallik ve etik sorunlar bağlamında çeşitli tartışmaları da beraberinde getirmektedir. Bu bağlamda çalışma, YZ’nin tasarım süreçlerindeki rolünü derleme metodunu kullanarak ilgili literatürü bütüncül bir bakış açısıyla ele almayı amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle YZ’nin tasarım alanındaki rolü genel hatlarıyla incelenmekte, ardından farklı komut türleri (basit, detaylı, soyut ve teknik) üzerinde durulmaktadır. Bu doğrultuda çalışma, YZ araçlarının basit komutlarda tutarlı, detaylı ve soyut komutlarda ise algoritmik sınırlamalar nedeniyle çeşitlenen çıktılar ürettiğini; teknik komutlarda başarılı olsa da orijinallik ve telif hakkı açısından etik ve hukuki tartışmalara yol açtığına dikkat çekmektedir. Çalışmanın devamında YZ araçlarının tasarım süreçlerine etkileri avantajlı ve dezavantajlı yönleriyle incelenmekte; yaratıcılık, hız, verimlilik, erişilebilirlik, orijinallik, telif hakkı ve mülkiyet gibi kavramlar değerlendirilerek geleceğe yönelik öneriler sunulmaktadır. Sonuç olarak, YZ tasarım süreçlerinde önemli bir aktör haline gelse de yaratıcı özgünlük, etik sınırlar ve uzun vadeli etkileri üzerine daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Disiplinlerarası çalışmalar, YZ’nin sanat ve tasarım alanındaki rolünü bilinçli ve sürdürülebilir şekilde yönlendirmek için kritik önem taşımaktadır.
Keywords : Yapay zeka, Tasarım, Chatbot, GenAI.

ORIGINAL ARTICLE URL