7 NUMARALI VE H.1195-1198/M.1781-1784 TARİHLİ ERZURUM AHKÂM DEFTERİ’NİN TAHLİLİ

Authors : Mehmet Koçyiğit

Pages : 273-294

View : 77 | Download : 57

Publication Date : 2024-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı Devleti’nde, Divan-ı Hümayun en üst düzeyde karar alma organıydı. Aynı zamanda kişisel şikâyetlerin görüşülerek karara bağlandığı bir yüksek mahkemedir. Osmanlı Devleti’nde temel prensip halkı üzerinde adaleti sağlanmaktı. Bunun için şikâyet hakkının kullanılması noktasında reayaya önemli haklar tanınmıştır. Haksızlığa uğradığını düşünen kişi(ler) bunun giderilmesi için en yakın mahkemeye müracaat yapabileceği gibi en yüksek mahkeme özelliği gösteren Divan-ı Hümayun’a da müracaatta bulunabilmişlerdir. Bu çalışmada 7 numaralı Erzurum Ahkâm Defteri tahlil edilmiştir. 7 numaralı defter H.1195-1198/M 1781-1784 tarihleri arasını kapsamaktadır. Defter özelinde Erzurum Ahkâm Defterler ’inin tarih araştırmalarındaki önemine değinilmiştir. Defterde şikâyet konularının oluşum süreci, şikâyet etme biçimleri, şikâyetlerin çözüm mercileri ve şikâyet konuları, şikâyet edenlerin cinsiyet dağılımı bölgeden giden sorunlara karşın merkezin bu sorunlara verdiği çözüm önerileri ve yöntemleri irdelenmiştir. Defterde yer alan hükümlere bakılarak şikâyetler konulara göre tasnif edilmiştir. Eyalette miri toprak rejiminin uygulanışı ile yaşanan problemler ve yaşanan güvenlik meseleleri, ekonomik durumun göstergesi olan borç-alacak meseleleri, miras, vergi ile ilgili sorunlar hakkında bilgi sahibi olunmak amaçlanmıştır.
Keywords : Şikâyet, Divanıhümayun, Ahkâm Defteri, Erzurum.

ORIGINAL ARTICLE URL