SEDAT ÇETİNTAŞ VE ATMEYDANI/İBRAHİM PAŞA SARAYI

Authors : Zahide Sena Güneş Kaya, Nuran Pilehvarian (kara)

Pages : 295-335

View : 55 | Download : 64

Publication Date : 2024-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :16. yüzyılda Atmeydanı’nın önemli anıt yapılarından biri olan İbrahim Paşa Sarayı, Kanuni Sultan Süleyman’ın başveziri (sadrazamı) İbrahim Paşa/Pargalı İbrahim Paşa’nın ikametgâh olarak kullandığı bir yapıdır. Kesin inşa tarihi bilinmeyen ve İbrahim Paşa’nın Hatice Sultan ile evlendikten sonra taşınabilmesi için sarayda kapsamlı bir tadilat gerçekleştirilmiştir. Pargalı gözden düştüğünde idam edilmiş, ama saray özgün işlevini sürdürmeye devam etmiştir. Yönetim merkezinin Topkapı Sarayı’ndan taşınmasıyla saray önemini yitirmiştir. Etrafına yapılan çeşitli eklemeler sonucu yapının zaman içinde tarihi önemi unutulmuş ve yapı görünmez hale gelmiştir. 1937 yılında Henry Prost’un hazırladığı İstanbul İmar Planı gereğince İbrahim Paşa Sarayı’nın yerinde yeni düzenlemeler yapılması gündeme geldiğinde, Abideleri Koruma Heyeti Rölöve Bürosu’nda çalışmakta olan yüksek mimar Sedat Çetintaş yerinde incelemelerde bulunmuştur. Gözlemleri sonucu bu yapının Atmeydanı Sarayı olduğuna inanmış ve bu savını kanıtlamaya çalışmıştır. Bir yandan Atmeydanı Sarayı’nın varlığını ispatlamayı, bir yandan da yıkımını engellemeyi kendine görev edinmiştir. Çetintaş’ın mücadelesi Cumhuriyet, Yeni Sabah, Son Posta ve Son Saat gazetelerinde; Yapı ve Çınaraltı dergilerinde; Saray ve Kervansaraylarımız Arasında İbrahim Paşa Sarayı adlı eserinde yayınladığı yazılarında kendi gözünden ve kaleminden, en net hali ile izlenebilir. Sedat Çetintaş’ın deyimiyle o tarihte dört yüz elli yıllık olan Atmeydanı Sarayı için verdiği mücadele, bu çalışmada O’nun yazıları ışığında ele alınmıştır. Vaktinde gösterilen çabalar sayesinde bir kısmı ayakta kalabilen İbrahim Paşa saray binasından kalanlar, günümüzde Türk İslam Eserleri Müzesi olarak kullanılmaktadır.
Keywords : Atmeydanı, Sedat Çetintaş, İbrahim Paşa Sarayı, Adliye Sarayı, İstanbul İmar Planı

ORIGINAL ARTICLE URL