GLOKOM HASTALIK YÜKÜNÜ ETKİLEYEN FAKTÖRLER: SİSTEMATİK BİR İNCELEME

Authors : Vahit Yiğit, Şerife Çalışkan Söylemez

Pages : 179-189

View : 59 | Download : 117

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Glokom, geri dönüşü olmayan görme kaybının önde gelen nedenlerindendir ve küresel sağlık sistemleri üzerinde ciddi bir ekonomik yük oluşturmaktadır. Bu çalışma, glokoma bağlı hastalık yükünü yaş, cinsiyet, coğrafi bölge ve sosyoekonomik düzey gibi faktörler açısından sistematik olarak incelemektedir. Scopus veri tabanında 2000–2025 yılları arasında yayınlanan çalışmalar taranmış ve sonucunda 112 çalışmaya ulaşılmıştır. Dahil etme- dışlama kriterlerine göre 8 çalışma değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma, glokom kaynaklı hastalık yükünün düşük sosyoekonomik düzeye sahip bölgelerde, ileri yaş gruplarında ve erkek bireylerde daha belirgin olduğunu göstermektedir. Ayrıca, Sosyodemografik Endeks (SDI) ve İnsani Gelişme Endeksi (HDI) gibi göstergeler ile glokoma bağlı engelliliğe ayarlı yaşam yılları (DALYs) arasında negatif ilişki olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, glokomla etkili bir mücadele için erken tanı, sağlık hizmetlerine erişimin artırılması ve sosyoekonomik eşitsizliklerin azaltılması büyük önem taşımaktadır. Özellikle düşük gelirli bölgelerde, göz sağlığı hizmetlerinin altyapısının güçlendirilmesi, hizmete erişimdeki engellerin kaldırılması, farkındalık düzeyinin artırılması ve dezavantajlı gruplara yönelik sağlık politikalarının düzenlenmesi gerekmektedir.
Keywords : : Glokom, Hastalık Yükü, Sosyoekonomik Eşitsizlik, Küresel Sağlık

ORIGINAL ARTICLE URL