HAKEMLERİN TERAZİSİ & DEVLETİN KILICI: DEVLET YARGISININ ULUSLARARASI TİCARETİN ÖZNELERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN MİKROEKONOMİK YAPISI

Authors : Yasin Uğur Dinç

Pages : 1097-1156

Doi:10.15337/suhfd.1393753

View : 92 | Download : 69

Publication Date : 2024-06-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Uluslararası ticari uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümü, tarafların tahkimi yetkilendirmesiyle başlayan ve nihai hakem kararının gereklerine uyulması yahut icrasıyla sonuçlanan bir süreçtir. Uluslararası tahkimin özneleriyle yapılan pek çok anket çalışması, tahkim kararlarının genelde cebri icraya gerek kalmadan, kaybeden tarafın rızasıyla uygulandığına işaret etmektedir. Tahkim sürecinin, kararların gereğinin görülmesini de kapsayacak bir şekilde, kamusal otoritelerin cebir tekeline dayanan olanaklarına ihtiyaç kalmadan kendi kendine işleyişi, devletin sağladığı sosyal kontrolün rolünü yeniden sorgulatmaktadır. Bu çalışmada özel sosyal kontrol sisteminin devletten bağımsızca yürüyormuş izlenimi uyandırmasına sebep olan “tahkim kararlarına gönüllü uyma davranışı”nın oluşumunda devletlerin hukuk sistemlerinin tahkim kararlarının icrasına verdiği desteğin rolü çeşitli somut veriler ışığında değerlendirilmektedir. Yapılan incelemelerde esas soru, farklı devletlerin tahkim anlayışları içerisinde tahkimin ne ölçüde yaşama alanı bulabildiği; bu kapsamda, tahkimin yukarıda bahsedilen başarısının içerisinde devlet yargısının payının niceliğinin ne olduğudur. Aynı zamanda özel sosyal kontrol sistemlerinin devletten bağımsız olarak gerçekleştirdikleri yaptırımların etkililiği de ele alınmıştır. Uluslararası ticaretin öznelerinin stratejik davranışlarında, devletlerin tahkim kararlarına karşı aldıkları tavrın belirleyiciliğinin son derece yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : Uluslararası ticari tahkim, uluslararası ticaret örgütleri, sosyo ekonomik yaptırımlar, mikroekonomik analiz, hukuki yorum

ORIGINAL ARTICLE URL