İSKOÇ CEZA HUKUKUNDA ADLİ TEŞKİLAT

Authors : Rahime Erbaş, Neslihan Can Yavuz

Pages : 631-660

Doi:10.15337/suhfd.1527847

View : 112 | Download : 71

Publication Date : 2025-03-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Jürili yargılama ve hukukçu olmayan yargıçlarıyla Kıta Avrupa-sı’ndan ayrı bir ceza muhakemesi modeline sahip olan Anglo-Sakson hukuku film ve dizilerin etkisiyle kamuoyunda ilgiye mazhar olmuştur. Ancak bu ilginin Kıta Avrupası ceza hukuku literatürüne yansıması sınırlı olmuş, Türk ceza hukuku literatüründe ise Anglo- Sakson ceza muhakemesi hukuku nere-deyse hiç ele alınmamıştır. Anglo-Sakson hukukundan da farklı olan İskoç hukukunda adli teşkilat ise Türk ceza hukuku literatüründe tamamen bakir kalmış alanlardandır ve bu nedenle ele alınmak istenmiştir. Bir ülkenin adli teşkilatı ve yargılama usulü ortaya konulurken bunun ülkenin tarihi geçmişi ve realitesinden kopuk olması beklenemeyeceğinden, bu çalışma İskoç adli teşkilatını Anglo-Sakson hukukundan farklı ve “eşsiz” bir hale getiren özel-likleriyle birlikte analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada İskoç ceza mah-kemeleri ve İskoç ceza yargılamasını özellikli bir hale getiren solemn procedure ve summary procedure şeklindeki iki yargılama usulü ana hatlarıyla ortaya konulmaya çalışılacaktır. Ardından tarihsel olarak ortaya çıkış sıralarına göre sulh mahkemesi, şerif mahkemesi ve ağır ceza mahkemesi görev alanları, yargılama usulleri, görev yapan yargıçları ve denetim muhakemesi işlevleri ile ele alınacaktır. Bir karşılaştırmalı hukuk çalışması olmamakla beraber ça-lışma boyunca İskoç ceza hukukunun Anglo-Sakson hukuku adli teşkilatından ayrılan yönleri karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirilecektir.
Keywords : İskoç Ceza Mahkemeleri, Şerif Mahkemesi, Sulh Mahkemesi, Hukukçu olmayan yargıç, Summary usulü ve solemn usulü

ORIGINAL ARTICLE URL