Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ve Yasama Yürütme Dengesi: Türkiye Örneği

Authors : Doç. Dr. Mehmet Altunkaya, Hayri Keser

Pages : 242-258

Doi:10.52642/susbed.1778092

View : 148 | Download : 387

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Hükümet sistemleri, siyasal iktidarın örgütlenme biçimini ve yasama–yürütme ilişkilerinin niteliğini belirleyen en temel anayasal yapılardır. Türkiye’de 2017 Anayasa değişiklikleriyle birlikte parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçilmesi, devlet organları arasındaki yetki dağılımında köklü değişikliklere yol açmıştır. Bu yeni sistem, güçlü ve istikrarlı bir yürütme hedefiyle şekillendirilmiş, Cumhurbaşkanına geniş yetkiler tanınmıştır. Ancak bu yetki yoğunlaşması, yasama organının etkinliği, demokratik denetim mekanizmaları ve kuvvetler ayrılığı ilkesi açısından tartışmalara neden olmuştur. Özellikle Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, bütçe süreci ve atama yetkileri, yasama organının konumunu yeniden tanımlamış; denge ve denetim mekanizmalarının zayıfladığı eleştirileri gündeme gelmiştir. Çalışmada, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin yasama–yürütme dengesine etkileri, demokratik değerlerle uyumu ve kuvvetler ayrılığı ilkesinin korunup korunmadığı incelenmektedir. Ayrıca Türkiye’nin anayasal gelişim süreci bağlamında yeni hükümet sisteminin getirdiği fırsatlar ve riskler değerlendirilmekte, geleceğe dönük olası reform önerilerine yer verilmektedir. Bu kapsamda, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin siyasal istikrarı sağlama potansiyeli ile denetim mekanizmalarında doğurduğu sınırlamalar birlikte ele alınarak bütüncül bir analiz sunulmaktadır. Ayrıca karşılaştırmalı perspektif de dikkate alınmaktadır.
Keywords : Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Yasama–Yürütme Dengesi, Kuvvetler Ayrılığı, Demokratik Denetim, Siyasal İstikrar

ORIGINAL ARTICLE URL