Tutanak ve Hatıralar Işığında Sivas Kongresi’nde Manda Tartışmaları

Authors : Halil İbrahim Çelik

Pages : 133-173

Doi:10.21563/sutad.1297726

View : 170 | Download : 119

Publication Date : 2024-04-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Yeni Türk devletine giden süreçte mühim bir yeri olan Sivas Kongresi, farklı yaklaşım ve yönleriyle incelenmesi icap eden gelişmelerin başında gelmektedir. Ülke işgallere maruz kaldığı ve malî sorunlarla boğuştuğu içindir ki dönemin aydınlarının bir kısmı, ülkenin, bu tür sorunlarla kendi başına mücadele edemeyeceği ve bir büyük devletin vesayet (güdüm) ve himayesine muhtaç olduğu düşüncesinde olmuşlardır. Bu sebepledir ki memleketin istiklaline halel getirmeden haricî yardım alabilmek, ekonomik durumu düzeltmek ve memleketin bütünlüğünü muhafaza edebilmek gibi hususlar Sivas Kongresi’nde tartışılan konular arasında yer almıştır. Nitekim dönemin aydınlarınca da yer yer gündeme getirilen manda mevzuu Sivas Kongresi’nde ele alınarak reddedilmiş ancak Türkiye’nin bağımsızlığına saygı duyan dış devletlerin yardım ve desteklerinin (müzâheret) kabul edilmesi kararlaştırılmıştır. Bu karar ile manda meselesi “manda yanlısı” kimseleri de küstürmeden ve millî davadan uzaklaştırmadan çözülmüştür. Bu çalışma kongrede müzakere edilen manda meselesini; mesele hakkındaki farklı görüşleri de ele almak suretiyle Kongre tutanakları, döneminin basını, hatıratlar ile telif eserler ışığında ve meselenin arka planı ve sonuçlarına odaklanarak değerlendirmektedir.
Keywords : Sivas Kongresi, Mustafa Kemal Paşa, Manda Yönetimi, Bağımsızlık

ORIGINAL ARTICLE URL