Osmanlı Türkçesinden Türkiye Türkçesine Taşınamayan Söz Varlığı -Çalıkuşu Romanı Örneği-

Authors : Havva Yaldız

Pages : 181-208

Doi:10.21563/sutad.1368871

View : 195 | Download : 216

Publication Date : 2025-08-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Dil daima değişen, gelişen, canlı ve sosyal bir varlıktır. Dolayısıyla toplumda yaşanan değişiklik ve gelişmelerden de etkilenmektedir. Dilin değişim özelliğinin incelenmesi bağlamında söz varlığı çalışmaları oldukça önem arz etmektedir. Çünkü bir dilin söz varlığı, dilin diğer birimlerine göre daha çok değişmeye müsait olan kısmıdır. Bu sebeple bu çalışmada Çalıkuşu adlı romanın söz varlığı özelinde dilin durağan kısmında kalan eskimiş kelimeler ele alınmış, eserdeki bugün için tamamen unutulan yahut kullanım sıklıklarını kaybedip yerlerine yenileri benimsenen kelimeler tespit edilmeye çalışılmıştır. Tespit edilen bu türden kelimeler; eskimiş kelimeler ve tarihsel nitelikli kelimeler başlıkları altında gruplandırılarak araştırıcıların dikkatine sunulmuştur. Çalışmada sadece Arapça, Farsça ya da Batı kökenli kelimelerin unutulmadığı aynı şekilde Türkçe kelimelerin de unutulduğu görülmüş ve bütün bu kelimelerin unutulma sebepleri hakkında değerlendirmelerde bulunulmuştur. Bu çalışmayla Çalıkuşu adlı romanın söz varlığı üzerinden hem eskimiş kelimelerin tasnifi yapılmaya çalışılmış hem de yüz yıl öncesine ayna tutulup o dönemin eğitim-öğretim sistemi, sosyal ve siyasal yapısı, maddi ve manevi kültür ögeleri gözler önüne serilmeye çalışılmıştır.
Keywords : Çalıkuşu, Söz varlığı, Eskimiş Kelimeler, Tarihsel Nitelikli Kelimeler

ORIGINAL ARTICLE URL