Karaçay-Malkar Türklerinde Dinî Edebiyatın Teşekkülü

Authors : Adilhan Adiloğlu

Pages : 135-153

Doi:10.21563/sutad.1628697

View : 97 | Download : 96

Publication Date : 2025-08-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Kuzey Kafkasya bölgesinin en önemli Türk unsurlarından birini teşkil eden Karaçay-Malkar Türkleri günümüzde yoğun olarak Rusya Federasyonu’na bağlı “Karaçay-Çerkes” ve “Kabardey-Malkar” şeklinde iki ayrı özerk cumhuriyet içerisinde yaşamaktadırlar. Türk dilinin Kıpçak lehçesinin bir şivesini konuşan Karaçay-Malkar Türklerinin başta Rusya Federasyonu, Türkiye, Avrupa ve Amerika üzere dünyadaki toplam nüfusunun 500 bin civarında olduğu tahmin edilmektedir. Sovyet egemenliği öncesinde Karaçay-Malkar Türklerinde kaynağını İslâm dininden ve Şark edebiyatından alarak beslenmiş olan bir dinî edebiyat teşekkül etmiştir. Karaçay-Malkar Türkleri İslâm dinini yaygın bir şekilde ancak 18. yüzyıl başlarında oldukça geç bir dönemde kabul etmiştir. Bu sebeple halk nezdinde İslâm inancının daha geniş kitlelere yayılabilmesi için Karaçay-Malkarlı şairler başta İslâm dinin temel kurallarını ihtiva eden otuz iki farz konulu “İman-İslâm” manzumesi olmak üzere, Hz. Muhammed’in hayatını ve İslâm dinini tebliğ edişini anlatan “Mevlid” ve benzeri bilhassa didaktik unsurlar ihtiva eden dinî muhtevalı eserler kaleme almışlardır. Bu eserlerin Karaçay-Malkar Türklerinde İslâm dininin yaygınlaşıp yerleşmesine büyük katkısı olmuştur.
Keywords : Karaçay-Malkar Türkleri, dinî eğitim, dinî edebiyat

ORIGINAL ARTICLE URL