Sinop İli Ağızlarında Zarf-Fiil Ekleri
Authors : Ergün Acar
Pages : 19-31
Doi:10.21563/sutad.1626678
View : 488 | Download : 823
Publication Date : 2025-12-25
Article Type : Research Paper
Abstract :Sinop ili ağızları, Türkiye Türkçesi Ağızları içinde Batı grubunda yer alırken kendi içinde dört ağız bölgesine ayrılmıştır. Ağız özellikleri bakımından arkaik ve kendine mahsus yapılar barındıran Sinop’ta gün yüzüne çıkarılmayı bekleyen pek çok dil özelliği bulunmaktadır. Çalışmada bunlardan biri olan zarf-fiil ekleri üzerinde durulacaktır. Zarf-fiil ekleri, ifadeye kattığı zenginlik, canlılık ve kolaylıktan ötürü kullanım sıklığı fazla olan eklerden biridir. Türkçenin tarihî seyri içinde değişime ve gelişime bağlı olarak pek çok şekil ve işlevde zarf-fiil eki kullanılmıştır. Özellikle ağızlar bu konuda oldukça geniş bir malzemeye sahiptir. Zarf-fiil ekleri, fiil ya da fiil gruplarının cümlede zarf göreviyle kullanılmasını sağlayan eklerdir. Bu eklerin basit biçimleri (-A, -I, -(I)p, -ken vb.) yanında sonradan birtakım eklerle (-AlI, -ArAk, -AlIdAn, -IcAk, -DIkçA, -dUkdAn, -dIğIndAn, -IncAyA, -mAklA, -mAksIzIn vb.) veya ek ve edatlarla (-AlIdAn beri, -IncAyA dek, -dUkcAn keyri vb.) birleşmiş yapıları mevcuttur. Çalışmada Sinop ağızlarından derlenen zarf-fiil ekleri incelenerek bunların yeni anlam, işlev ve şekilleri ortaya konmuştur. Ele alınan eklerin genel olarak ölçünlü Türkiye Türkçesinde bulunmayan ve arkaik eklerden oluşmasına dikkat edilmiştirKeywords : Sinop İli Ağızları, Asıl Zarf-Fiil Ekleri, Birleşik Zarf-Fiil Ekleri
ORIGINAL ARTICLE URL