Türk Müziğinde Bir İcracı Gelenek Hafızlık: Erzincanlı Hafız Şerif Tanındı Örneği

Authors : Burak Kurubaş, Muhammet Ümit Aytekin
Pages : 197-229
Doi:10.21563/sutad.1629758
View : 237 | Download : 563
Publication Date : 2025-12-25
Article Type : Research Paper
Abstract :Türk müziği icracı gelenek içerisinde hafızlar ve hafızlık geleneği geçmişten günümüze her dönemde önemli bir yer tutmuştur. Bu gelenek; gerek klasik Türk müzik kültürüne gerekse yörelerin folklor yapısı içerisinde inkişaf eden Türk halk müziği kültürüne yetiştirdiği bestekâr ve icracılarla nitelik ve nicelik olarak önemli katkı sağlamıştır. Hafızlık geleneğinde, geleneksel Türk sanatlarının en önemli öğretim ve aktarım yöntemi olan meşk uygulamaları kullanılmaktadır. Hafızların hıfzetme kabiliyetleri, onları meşkin yoğun biçimde kullanıldığı Türk müziğinde de parlak icracılar, bestekârlar ve kaynak kişiler olarak öne çıkarmıştır. Bu araştırma, TRT Türk halk müziği repertuvarına kaynaklık eden seçkin eserleri, usta icracılığı ve hafızlık geleneği içinde yetişmiş olmasıyla öne çıkan Erzincanlı Hafız Şerif Tanındı’yı yeniden gündeme taşımayı amaçlamaktadır. Hafız Şerif, doldurduğu plaklar ve Türk müziğinin usta isimleriyle birlikte gerçekleştirdiği icralarla önemli bir miras bırakmıştır. Hafız Şerif’in Millî Kütüphane arşivinde bulunan ve resmî repertuvarlarda henüz yer almayan kayıtları gün yüzüne çıkarılmaya değer niteliktedir. Bu doğrultuda araştırma, Erzincanlı Hafız Şerif Tanındı\\\'nın yaşamının, yetiştiği ortamın incelenmesi ve kayıt altında olmayan eserlerinin Türk müziği dağarına kazandırılması bakımından önem arz etmektedir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli ve doküman analizi tekniği kullanılarak tasarlanmıştır. İlk olarak, Türk müziğinde önemli bir zümreyi temsil eden hafızlık geleneği ve Hafız Şerif\\\'in hayatına dair veriler çeşitli kaynaklardan derlenmiştir. Ardından, Millî Kütüphanenin sesli arşivinde \\\"Erzincanlı Şerif\\\" adıyla CD\\\'ye aktarılmış olan taş plak kayıtlarına ulaşılmıştır. Yapılan incelemede, bu kayıtlardaki eserlerin TRT Türk halk müziği nota arşivinde bulunmadığı tespit edilmiştir. Araştırmanın en somut çıktılarından biri, kendisinin kaynaklık ettiği ve seslendirdiği 10 kırık hava türündeki eserin kendi icrasıyla notaya alınmış olmasıdır. Anahtar Kelimeler: Hafız Şerif Tanındı, hafızlık, icracı gelenek, mahallî kültür, Türk müziği.
Keywords : Hâfız Şerif Tanındı, Hâfızlık, İcracı Gelenek, Mahalli Kültür, Türk Müziği.

ORIGINAL ARTICLE URL