Akşehir Nasreddin Hoca Arkeoloji ve Etnografya Müzesindeki Daniel Kabartmalı Başlık

Authors : Cahit Karakök, İlker Mete Mimiroğlu

Pages : 146-156

Doi:10.47702/sema.2025.72

View : 125 | Download : 180

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, Konya’nın Doğanhisar ilçesinde bulunarak Akşehir Nasreddin Hoca Arkeoloji ve Etnografya Müzesi’ne (Env. No. 578) teslim edilen, Aslanlar arasında Daniel sahnesinin kabartma olarak işlendiği kireç taşı malzemeden yapılmış paye başlığını bilimsel açıdan incelemektedir. Abaküs kısmı 63 x 22.5 cm ölçülerindeki eserin ön yüzünde, orans (dua) duruşunda, çıplak ve Frig başlığı takmış olarak cepheden betimlenen Daniel figürü ile iki yanında asimetrik ve itaatkâr pozisyonda aslanlar yer almaktadır. Kabartma tekniği derin işlenmiş figürler alçak/yarı yüksek kabartma kategorisindedir. Daniel figürünün yüzünün iki yanındaki Grekçe “ΔΑΝ-Ι-ΗΛ” yazıtı eserin kimliğini kesinleştirmektedir. İkonografik olarak, Daniel’in aslanlar ininde kurtuluşu teması, Erken Hristiyanlık’tan itibaren ilahi inayet, iman gücü ve dirilişin sembolü olarak yaygın kabul görmüştür. Daniel’in çıplak ve orans duruşunda tasviri, bir yandan dirilişi öncelerken, diğer yandan çile çekme sonrası kurtuluş inancını yansıtır. Makale, Daniel\\\'in çıplak ve lüks giysili betimleme varyantlarını, bunların Hristiyan dünyasındaki bölgesel dağılımı (katakomplar/kiliseler) ve anlam farklılıklarını tartışır. Tarihlendirme bağlamında, eserin bulunduğu Akşehir’in (Philomelion), Bizans Dönemi’nde stratejik bir piskoposluk merkezi olması ve Daniel ikonografisinin 3. yüzyıldan itibaren tüm Hristiyan dünyasında, Anadolu’da ise en erken Sardis Sinagogu’nda (5. yüzyıl) görülmesi, eserin Bizans Dönemi taş süsleme geleneği içinde 4.-5. tarihlendirilmesi için güçlü veriler sunar. Bu paye başlığı, Anadolu’daki Daniel ikonografisi literatürüne önemli bir bölgesel katkı sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Akşehir Müzesi, Daniel ve Aslanlar, Bizans Sanatı, İkonografi, Başlık,
Keywords : Akşehir Müzesi, Daniel ve Aslanlar, Bizans Sanatı, İkonografi, Başlık

ORIGINAL ARTICLE URL