KOL BİÇİMLİ KAPLARIN TÜTSÜ KABI OLARAK KULLANIMI

Authors : Nejla Alper, Rainer Maria Czıchon

Pages : 21-42

Doi:10.55061/srmka.1729142

View : 70 | Download : 151

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Geç Tunç Çağı’nda Anadolu, Kilikya, Kıbrıs, Suriye ve Mısır’a yayılmış kol biçimli kaplar, tapınak, idari yapı, ev, mezar ya da depozitler olmak üzere farklı bağlamlarda ele geçmiştir. Tütsü kabı ya da libasyon kabı olabilecekleri düşünülmüştür. Ancak iç yüzeylerinde yanık izi olmamasından dolayı kol biçimli kapların libasyon amaçlı kullanılmış olabilecekleri daha çok kabul görmüştür. Arkeometrik analizlerde, bitkisel ve hayvansal yağların yanı sıra balmumu (sadece Boğazköy’de) ve bitümen (sadece Kazaphani’de) saptanması sonucu, bu formların muhtemelen yağların taşınmasında kullanıldığı düşünülmüştür. Son yıllarda yapılan araştırmalarda ise kapların formlarının libasyon yapmaya uygun olmadığı, bu nedenle kokulu yağların seyreltilmesinde kullanılmış olabilecekleri öne sürülmüştür. Kökenleri bilinmemesine rağmen el ve kolu betimleyen kapların en erken kullanım örnekleri Antik Mısır’da görülmektedir ve Antik Mısır görsel kaynaklarında el formlu kaplar tütsü sahnelerinde yer almaktadır. Ayrıca tarafımızca yapılmış deneyler de yanık izinin tek kriter olamayacağını ve bu formların tütsü kabı olarak kullanılmış olabileceğini göstermiştir.
Keywords : "Libasyon Kolu", Tütsü, Geç Tunç Çağı, Deneysel Arkeoloji, Antik Mısır ve Eski Yakın Doğu

ORIGINAL ARTICLE URL