Özerkliğin İş Biçimlendirme Üzerindeki Etkisinde Yetkinliğin ve İlişkiselliğin Düzenleyici Rolü: İşle İlgili İhtiyaçların Tatmini Perspektifinden Bir Araştırma

Authors : Ali Davut Alkan, Murat Güler

Pages : 122-134

Doi:10.53586/susbid.1701569

View : 81 | Download : 139

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :İş yaşamının artan talepleri karşısında çalışanların kullanabileceği kişisel ve örgütsel kaynakları optimum noktada birleştirmek adına yapılan çalışmaların önemi her geçen gün artmaktadır. Bu çalışmalarda öne çıkan kavramlardan biri de iş biçimlendirmedir. İş biçimlendirme, çalışanların iş koşullarını kendi özelliklerine göre belirli sınırlar dâhilinde şekillendirmesi olarak tanımlanabilir. Bir diğer önemli kavram ise işle ilgili ihtiyaçların tatminidir. Özerklik, yetkinlik ve ilişkisellik alt boyutlarından oluşan işle ilgili ihtiyaçların tatmininin, iş biçimlendirme ile paralel ve iş biçimlendirme davranışına tesir eden bir faktör olduğu görülmektedir. Bu araştırmada, özerkliğin iş biçimlendirme üzerindeki etkisinde yetkinliğin ve ilişkiselliğin düzenleyici rolü anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden anket deseninde tasarlanmıştır. Kolayda örnekleme yoluyla ulaşılan ve isteğe bağlı olarak araştırmaya katılan 345 çalışandan veri toplanmıştır. Araştırma kapsamında ölçüm aracı olarak, iş biçimlendirme ölçeği ve işle ilgili ihtiyaçların tatmini ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda özerklik ihtiyacının, yetkinlik ihtiyacının ve ilişki ihtiyacının iş biçimlendirme üzerinde doğrudan anlamlı etkilerinin olduğu, özerklik ihtiyacının iş biçimlendirme üzerindeki etkisini özerlik ihtiyacının aynı yönde, ilişki ihtiyacının aksi yönde düzenlediğini görülmüştür. Elde edilen bulgular, alan yazın bağlamında tartışılmıştır.
Keywords : İş biçimlendirme, temel psikolojik ihtiyaçlar, özerklik, yetkinlik, ilişkisellik

ORIGINAL ARTICLE URL