7. Sınıf Sosyal Bilgiler Öğretim Programlarında Tarih Konulu Öğrenme Alanlarının Dönüşümü: 2005, 2018 ve 2024 Programlarının Karşılaştırılması

Authors : Nursima Kara, Hakan Örten, Sinan Akdağ, Selçuk İlgaz

Pages : 55-76

Doi:10.54971/synergy.1760442

View : 187 | Download : 234

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Günümüz toplumlarında hızla değişen sosyal, ekonomik, politik ve kültürel dinamikler, bireylerin karşılaştığı sorunları çeşitlendirmekte ve karmaşıklaştırmaktadır. Bu durum, demokratik değerlerle donanmış, eleştirel düşünebilen ve toplumsal yaşama etkin biçimde katılabilen bireyler yetiştirme noktasında Sosyal Bilgiler dersine önemli bir sorumluluk yüklemektedir. Bu bağlamda gerçekleştirilen bu araştırmada, 7. sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programlarının 2005, 2018 ve 2024 sürümlerinde yer alan tarih konulu öğrenme alanlarının; öğrenme alanı kavramı, isimlendirmeleri, kazanım/öğrenme çıktıları, süreç bileşenleri, beceriler ve değerler boyutlarında geçirdiği dönüşüm nitel araştırma desenlerinden olan doküman incelemesi yöntemiyle karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Araştırmanın veri kaynağını, ilgili yıllara ait 7. sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programları oluşturmuş; elde edilen veriler betimsel analiz tekniğiyle çözümlenerek tablolar hâlinde sunulmuştur. Bulgular, 2005 Programı’nda “tema” olarak kullanılan kavramın 2018 ve 2024 programlarında “öğrenme alanı” biçiminde yeniden yapılandırıldığını; öğrenme alanı adlarının zaman içinde “Türk Tarihinde Yolculuk”tan “Kültür ve Miras”a ve son olarak “Ortak Mirasımız”a dönüştüğünü ortaya koymuştur. Ayrıca kazanım/öğrenme çıktısı sayılarının yıllar içinde azaltılarak programın daha sade ve odaklı bir yapıya kavuşturulduğu, 2024 Programı’nda ise süreç bileşenlerinin daha kapsamlı ve ayrıntılı bir biçimde düzenlendiği tespit edilmiştir. Bunun yanında becerilerin 2024 Programı’nda alan becerileri, kavramsal beceriler, sosyal-duygusal öğrenme becerileri ve okuryazarlık becerileri başlıkları altında yeniden sınıflandırıldığı; değer eğitiminin ise 2005 Programı’nda sistematik biçimde başlatılıp 2018’de kök değer yaklaşımıyla güçlendirildiği ve 2024’te “erdem–değer–eylem” çerçevesiyle yeniden yapılandırıldığı belirlenmiştir. Elde edilen tüm bulgular, program değişikliklerinin somut olarak anlaşılabilmesi ve öğretim uygulamalarına yansıtılabilmesi için söz konusu yeniliklerin lisans düzeyindeki ilgili derslere bütüncül biçimde entegre edilmesinin önemli olduğunu göstermektedir.
Keywords : Sosyal Bilgiler, Öğretim programı, Tarih, Öğrenme alanı

ORIGINAL ARTICLE URL