İçsel ve Dışsal Motivasyonun Prososyal Davranışlar Üzerinde Etkisi Psikolojik Sözleşmenin Düzenleyici Rolü

Authors : Zeynep Yasemin Karoğlu, Ahmet Mumcu

Pages : 497-528

Doi:10.30561/sinopusd.1632393

View : 88 | Download : 71

Publication Date : 2025-05-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı, bireylerin sahip olduğu içsel ve dışsal motivasyonun prososyal davranışlar (yardımlaşma ve empati) üzerindeki etkisinde psikolojik sözleşme alt boyutlarının (işlemsel ve ilişkisel sözleşme) düzenleyici rolünü test etmektir. Bu amaçla araştırma, Amasya ili kamu kurumlarında çalışan ve kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen 365 personelin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler AMOS ve SPSS Process Macro uygulaması üzerinden analiz edilmiştir. İstatiksel analizler sonucunda içsel ve dışsal motivasyon ile psikolojik sözleşme boyutları olan işlemsel ve ilişkisel sözleşmenin, prososyal davranışlar üzerinde pozitif yönlü etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan düzenleyici değişken analizleri neticesinde dışsal motivasyonun yardımlaşma boyutu üzerindeki etkisinde ilişkisel sözleşmenin düzenleyici rolü olduğu sonucuna varılmıştır. Düşük, orta ve yüksek düzey ilişkisel sözleşme düzeyinin farklı sonuçlar ortaya koyduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, dışsal motivasyonun yardımlaşma davranışı üzerindeki etki katsayısının çalışanların ilişkisel sözleşme algılarının yükselmesiyle birlikte arttığı belirlenmiştir. Elde edilen bilgiler neticesinde araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.
Keywords : İçsel Motivasyon, Dışsal Motivasyon, Prososyal Davranış, Psikolojik Sözleşme

ORIGINAL ARTICLE URL