İktisadi ve Mali Hadiseler Işığında “İttihat ve Terakki”

Authors : Selçuk Bayramoğlu

Pages : 810-838

Doi:10.48145/gopsbad.1750468

View : 124 | Download : 214

Publication Date : 2025-12-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Lûgat karşılığı “birleşme ve gelişme” / “birlik olma ve yükselme” anlamlarına gelen İttihat ve Terakki ilk olarak bir siyasi cemiyet şeklinde İttihad-i Osmanî adıyla 1895’te teşekkül etmiştir. Kuruluş amacını hürriyet, adalet, müsavat (eşitlik) gibi hukuk-i beşeriyeyi ihlâl ve bütün Osmanlıları terakkiden men eden usul-ü idareyi tashih etmek maksadıyla tecessüm eden bir anlayışa istinat ettiren cemiyet, maksadını vatan ve milleti tehlikeli ahvalinden kurtarma hususunda icap eden her türlü fedakârlığa atılmak şeklinde hülasa etmektedir. 624 yıllık koca Osmanlı İmparatorluğunun ömründe yalnızca 10 yıl gibi (1908-1918) kısa bir dönemi teşmil eden İttihat ve Terakki’nin bu kısa ömrü filhakika mütalâa edildiğinde en radikal kanadının dahi 5 yıldan fazla iktidarda bulunmadığı izahtan varestedir. Bu haliyle mütemadiyen siyasi münakaşalara malzeme yapılan, bir türlü tarihselleşemeyen hem imparatorluk hem de Cumhuriyetçi çevreler tarafından tenkit ve dahi tahkir etme mülahazaları da bir türlü müruru zamana uğramamaktadır. Çalışmanın istihdafı bu noktada siyasi ve içtimai münakaşaların gölgesinde kalan mezkûr döneme münhasır mali ve iktisadi manzaranın tüm veçheleriyle rasyonel bir şekilde değerlendirilmesine muzaheret edebilmektir.
Keywords : Mali Politikalar, Vergi, Maliye

ORIGINAL ARTICLE URL