ENGELLİ KARAKTERLERİN TEMSİLİNDE FİLMLERİN ENFORMATİK ROLÜ: ‘CODA’ FİLMİ ÖRNEĞİ

Authors : Özgür Yılmazkol

Pages : 426-450

Doi:10.21560/spcd.vi.1595748

View : 49 | Download : 33

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Toplumsal düzlemde yaşanan her türlü gelişme, medya aracılığıyla temsil edilerek izleyenlere aktarılır. Temsil noktasında medyanın bu ayrıştırıcı ya da bütünleştirici rolü hep tartışılagelen bir konu olduğundan farklı bakış açılarından yorumlamalar yapılmaktadır. Temsil kavramı, fikir, kavram ve duyguları aktarabilen ve bunları anlamlı bir şekilde yorumlayabilecek sembolik bir formda somutlaştırmaktır. Temsil işlevi tek yönlü bir aktaran olmaktan öte karşılıklı etkileşimden kaynaklı diyalog eksenli bir işlev görür. Sinema filmleri, bireylerin sosyo-kültürel ve gündelik yaşam kesitlerini karakterler üzerinden ele almaktadır. Filmsel zaman içinde rol model olarak yansıtılan mükemmel karakterlerin yansıttığı kusursuz dünya enformatik ve çatışmacı alanın inşa edilmemesi nedeniyle gerçeklikten uzaklaşmaktadır. İnsana dokunmanın ve duygu akrabalığı oluşturmanın en doğal biçimi olan engellilik halinin ele alındığı filmler, kusur yerine uzlaşı eylemine odaklanmaktadır. Bu çalışma kapsamında dezavantajlı gruplar olarak sınıflandırılan engelli bireylerin yaşadığı zorluklar, CODA filminin anlatısı ve enformatik alan ilişkisi üzerinden incelenmektedir. CODA (Children of Deaf Adults) kelime olarak da ‘İşitme Engelli Ebeveynlerin Çocukları’ anlamını taşıdığı için, filmi bu perspektiften okumayı ve incelemeyi gerektirmektedir. Bu çalışma kapsamında, işitme engelli karakterlerin temsili bağlamında CODA filmi analiz edilerek, söz konusu temsilin taşıdığı sembolik anlamlar, işitsel farklılıklar ve bedensel iletişim biçimleri göstergebilimsel analiz yöntemiyle yorumlanacaktır. Çalışmanın amacı, işitme engellilik halinin sinemasal temsili üzerinden kültürel kimlik, empati ve farkındalık üretimine katkı sağlayıp sağlamadığını ortaya koymaktır. Elde edilen temel bulgu, filmin engelli bireyleri eksiklik ya da yetersizlik çerçevesinde değil; üretken, iletişim kurabilen, aile ve toplum içinde etkin rol üstlenen bireyler olarak temsil ettiğidir. Bu temsil biçimi, sinemanın yalnızca bir anlatı aracı değil, aynı zamanda farklılıkları anlamlandırmaya katkı sunan enformatik bir alan olduğunu da göstermektedir.
Keywords : Kültürel temsil, Duygu akrabalığı, Engellilik, Film, Göstergebilim Analizi

ORIGINAL ARTICLE URL