Öğretmenlerin Gözünden Ötekini Düşünme : Özgecilik (Diğergamlık)

Authors : Sevgi Koç

Pages : 1-11

View : 46 | Download : 28

Publication Date : 2026-01-02

Article Type : Research Paper

Abstract :Özgecilik (diğergamlık) en azından bir diğer kişiye yararlı olabilen, gönüllü gerçekleştirilen, kişinin hemen bir ödül elde etme beklentisi ile güdülenmeyen bir davranış olarak kabul edilmektedir. Süreç veya olaydan fayda gören/görecek kişinin ödülü için, fayda sağlayan davranışı sergileyen kişinin kendisini düşünmeden harekette bulunmasıdır. Özgeci eylemlerin toplumun gelişmesinde ve evrensel ahlak ilkeleri bağlamında önemli bir yere sahip olduğu söylenebilir. Bu çalışmada, özgecilik (diğergamlık) değerine ilişkin olarak öğretmenlerin ne düşündükleri öğretmenlerin gözünden ele alınarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji (olgubilim) deseninde yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 31 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenler özgecilik (diğergamlık) denilince hiçbir karşılık beklemeden iyilik yapmak, herhangi bir çıkar gözetmeksizin yardım etmek, koşulsuz fedakârlık ve başkalarını düşünmek olarak algıladıkları görülmüştür. Öğretmenler özgeci (diğergam) insanların empatik, fedakâr, başkalarının iyiliğini düşünen, yararlı, alçakgönüllü, yardımsever, bencil olmayan, anlayışlı, iyi niyetli, hümanist, sorumluluk sahibi, merhametli, sabırlı, ahlaki değerleri önemseyen, adalet duyguları gelişmiş, başka insanların ve toplumun sorunlarına duyarlı ve hoşgörülü olma gibi özelliklere sahip olduklarını düşünmektedirler. Öğretmenlere göre özgecilik (diğergamlık) insanların kendilerini daha anlamlı hissetmelerini sağlar, topluma örnek teşkil etmesi açısından önemlidir. Öğretmenlere göre özgeci (diğergam) olmanın ilişkilerin güçlenmesi, duygusal ve ruhsal gelişim, toplumsal dayanışma, iç huzurun sağlanması, manevi tatmin, güvene dayalı ilişkiler kurma, ruh sağlığının güçlenmesi ve vicdani rahatlık sağlamaya yönelik faydaları bulunmaktadır. Eğitim ortamlarında özgeci (diğergam) olmanın sorumlulukla, onurlu olmakla, insanlara saygıyla, fedakârlıkla, yardımlaşmayla, empati kurarak ve rol model olmakla sağlanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : Özgecilik (diğergamlık), Öğretmenler, Nitel Araştırma, Fenomenoloj

ORIGINAL ARTICLE URL