Öğretmen Adaylarında Temel İlk Yardım Bilgisi Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Psikometrik Açıdan Değerlendirilmesi

Authors : Fatma İlker Kerkez, Seray Can, Zeynep Aydoğan, Durmuşali Karadag, Sümeyye Savci

Pages : 18-33

View : 57 | Download : 38

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Öğretmenlerin, okul ortamında öğrencilere en yakın ve ulaşabilir kişiler olduğu düşünüldüğünde, kazalarla veya sağlık sorunlarıyla karşılaşan öğrencilere temel ilk yardım (TİY) müdahalesini doğru ve eksiksiz bir şekilde uygulayabilmeleri gerekmektedir. Bu kapsamda geleceğin öğretmeni olacak öğretmen adaylarının TİY bilgisini ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir araçların geliştirilmesi mevcut durumun saptanması ve çözüm yollarına ışık tutması açısından büyük önem arz etmektedir. Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının TİY bilgisini ölçmek için Sağlık Bakanlığının üç yıl sertifikalı TİY eğitimi içeriğine uygun olarak hazırlanmış geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim-öğretim bahar yarıyılında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi ve Spor Bilimleri Fakültesi’nde bulunan toplam 16 Öğretmenlik Programı’ndaki aktif öğrenciler (N=3200) oluşturmaktadır. Bu kapsamda, tek aşamalı küme örnekleme yöntemi kullanılarak gönüllü ve veri toplama aracını eksiksiz tamamlayan 646 öğretmen adayına ulaşılmıştır (n=646). Çalışmada araştırmacılar tarafından geliştirilen Öğretmen Adaylarında TİY Bilgisi Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek; kapsam geçerliği, pilot uygulama, açıklayıcı faktör analizi (AFA), doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve güvenilirlik analizi adımlarından geçerek 19 maddelik nihai formuna ulaşmıştır. Verilerin analizinde SPSS 27.0.1 ve AMOS 25.0 programları kullanılmıştır. Pilot çalışma sonucunda elde edilen taslak ölçeğin yapı geçerliğini test etmek için örneklem grubunun verilerinin ilk yarısına AFA, diğer yarısına ise DFA uygulanmıştır. AFA sonucunda ölçeğin 4 alt boyuttan oluştuğu ve bu alt boyutların toplam varyansın %48,75’ini açıkladığı belirlenmiştir. DFA sonucunda ise ölçeğin 4 alt boyutlu yapısının uyumlu olduğu doğrulanmıştır. Ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach’s Alpha (KR-20) katsayısı ile hesaplanmış ve ,86 olduğu tespit edilmiştir. Ölçeğin alt boyutları; “temel yaşam desteği”, “ciddi travma çeşitlerinde ilk yardım”, “sık karşılaşılan durumlarda ilk yardım” ve “hasta-yaralı taşıma teknikleri”dir. Ölçekten alınabilecek puan en fazla 19, en az 0’dır. Örneklem grubunun ÖA-TİY Bilgisi Ölçeği’nden elde ettiği puanının üçüncü çeyreklik değeri kestirimi (Q3) belirlenmiştir. Ölçekten 11 ve üzerinde puan almak yeterli TİY bilgi düzeyi olarak kabul edilmiştir. Bu doğrultuda ölçeğin öğretmen adaylarının TİY bilgisini ölçebilecek dört alt boyuttan ve toplam 19 maddeden oluşan geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.
Keywords : Öğretmenlik programları, öğretim programı, ilk yardım

ORIGINAL ARTICLE URL