ÖĞRETMEN ADAYLARININ OKUL YÖNETİCİLİĞİNE YÖNELİK TUTUMLARI İLE İLİŞKİLİ DEĞİŞKENLER: KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE MESLEKİ DEĞERLER

Authors : Nuray Kısa, Gürcan Şeker

Pages : 34-48

View : 100 | Download : 76

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Ülkemizde okul yöneticisi yetiştirme ve atama süreçleri dikkat çeken bir konudur. Yapılan çalışmalarda bu süreçte yaşanan sorun ve çözüm önerilerine odaklanıldığı görülmektedir. İfade edilen çözüm önerilerinden birisi de öğretmen adaylarının okul yöneticiliği becerilerine sahip olacak şekilde yetiştirilmesidir. Ancak öğretmen adaylarının hizmet öncesinde yöneticiliğe ilişkin yaşantıları değerlendirildiğinde, sürecin az sayıdaki lisans dersleriyle ve staj deneyimlerindeki edinimleri ile sınırlı kaldığı söylenebilir. Dolayısıyla ülkemizde okul yöneticiliğini tercih etme sürecini akademik bir yönlendirme ve tercihten ziyade farklı değişkenlerin etkisinde tartışmak mümkündür. Bu kapsamda belirlenen çalışmanın amacı, öğretmen adaylarının okul yöneticiliğine ilişkin tutumları ile kişilik özellikleri ve mesleki değerler arasında bir ilişki olup olmadığını belirlemektir. Bunun yanı sıra cinsiyet ve sınıf düzeyi gibi demografik değişkenler açısından okul yöneticiliğine yönelik tutumlarda anlamlı bir fark olup olmadığı da incelenmiştir. Çalışma ilişkisel modelde desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, İç Anadolu Bölgesi’nde bir üniversitenin Eğitim Fakültesi’nde 2022-2023 Öğretim Yılı, Güz Dönemi’nde öğrenim gören ve uygun örnekleme yöntemi ile araştırmaya dâhil edilen, 315 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Okul Yöneticiliğine Yönelik Tutum Ölçeği, Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi ve Mesleki Değer Envanteri ile veri toplanmıştır. Veri analizinde bağımsız gruplar için t testi, ANOVA testi ve çoklu doğrusal regresyon analizinden yararlanılmıştır. Öğretmen adaylarının okul yöneticiliğine yönelik tutumlarında cinsiyete göre erkekler lehine bir fark saptanmışken; sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Çalışmaya göre, kişilik özellikleri öğretmen adaylarının okul yöneticiliğine yönelik tutumlarını anlamlı bir biçimde yordamasa da, deneyime açıklık okul yöneticiliğine yönelik tutum puanlarıyla pozitif olarak ilişkilidir. Diğer taraftan mesleki değerlerden sırasıyla liderlik, özgürlük, kazanç, yardım, yaratıcılık, ekip çalışması, arkadaşlık, fiziksel özelliklerin kullanımı ve sağlık değerleri, okul yöneticiliğine yönelik tutumla ilişkili bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre “liderlik ve yardım” değerleri öğretmen adaylarının okul yöneticiliğine yönelik tutumlarını yordamaktadır. Bu değerlerden liderliğin yordayıcılığı daha yüksektir. Ulaşılan sonuçlara dayalı olarak kadın yöneticileri teşvik edecek politikaların geliştirilmesi ve uygulanması, lisans öğrenimi süresince yöneticilikle ilgili derslerin (özellikle liderlikle ilgili) ve yaşantıların arttırılması önerilmektedir.
Keywords : Okul Yöneticiliğine Yönelik Tutum, Kişilik Özellikleri, Mesleki Değerler, Öğretmen Adayları

ORIGINAL ARTICLE URL