Türkiye’de 2000-2024 Yılları Arasında Erkeklikler Konusunda Hazırlanmış Tezlere Kapsamlı Bir Bakış

Authors : Ömer Anlatan

Pages : 190-210

Doi:10.70854/sobbiad.1713389

View : 142 | Download : 184

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışma, son 25 yılda (2000-2024) Türkiye’de erkeklik alanında hazırlanmış lisansüstü tezlerin bir dökümünü ortaya koymayı hedeflemektedir. Doküman analizinin kullanıldığı çalışmada başlığında “erkeklik” veya “erkeklikler” veya “maskülen” kelimelerinin bulunduğu 254 tez çalışmasına ulaşılmıştır. 2025 ve 1997 yıllarında yayımlanan birer tezin dışarıda bırakılmasıyla 252 tez incelenmiştir. Buna göre, tezlerin yaklaşık yarısının (%49,6) son beş yıl içinde yayımlanmış olduğu, en çok sayıda tezinse 2019 yılında (n=37) hazırlanmış olduğu görülmüştür. İncelenen tezlerin büyük bir çoğunluğu (%86,5) yüksek lisans düzeyindedir; doktora düzeyinde 33 tez bulunurken sanatta yeterlik düzeyindeyse yalnızca 1 tez hazırlanmıştır. Yazarların eğitim gördüğü bölümlere göre incelendiğinde en çok sayıda tezin hazırlandığı ilk beş bölüm sırasıyla sosyoloji (%20,2), toplumsal cinsiyet ve kadın çalışmaları (%13,5), radyo, televizyon ve sinema (%7,9), Türk dili ve edebiyatı (%7,1), İngiliz dili/kültürü ve edebiyatı (%6,0) olarak belirlenmiştir. Eğitim görülen üniversiteye göre bir değerlendirme yapıldığında, 24 tezle Hacettepe Üniversitesi’nin erkeklikler alanında en çok tez üretilen üniversite olduğu görülmektedir. İncelenen tezlerin yaklaşık dörtte üçünün (%73,4) Türkçe dilinde yazıldığı belirlenmiştir. Tezlerin en çok etiketlendiği konunun %37 oranla sosyoloji olduğu görülürken %88,9 oranla nitel yöntemler kullanıldığı anlaşılmıştır. Bu bulguların, Türkiye’de erkeklik çalışmalarının son çeyrek yüzyıldaki gelişimini detaylı biçimde ortaya koyarak alanın mevcut eğilimlerini, boşluklarını ve potansiyel araştırma alanlarını görünür kılmaya yardımcı olacağı düşünülmektedir.
Keywords : Psikoloji, Erkeklik çalışmaları, Toplumsal cinsiyet çalışmaları, Lisansüstü tezler, Doküman analizi

ORIGINAL ARTICLE URL