İki Medeniyetin Karşılaştığı Yer: Hay Bin Yakzan ve Robinson Crusoe Üzerine Bir İnceleme

Authors : Mustafa MORAL

Pages : 63-82

Doi:10.25306/skad.1272977

View : 152 | Download : 223

Publication Date : 2023-06-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Batı dünyası üzerinde tesir ettiği düşünülen İbn Tufeyl’in Hay bin Yakzan isimli eseri, özellikle Danıel Defoe’nin Robinson Crusoe adlı yapıtı üzerinde ilham kaynağı olduğu çeşitli araştırmacılar tarafından ifade edilmiştir. Hay bin Yakzan karakterinin bir adada yalnız başına deneyimlediği seyr ü sulûk yolculuğu ve yaşadığı gemi kazası sonucu yaklaşık otuz yılını adada geçirmek zorunda kalan Robinson Crusoe’nin hikayelerinin anlatıldığı her iki edebi metin, ihtiva ettiği anlamlar açısından içinde bulundukları medeniyetin izlerini beraberinde taşımışlardır. Her iki metinde kendi türleri içinde kurucu metin olma niteliklerini taşımış olup, buna göre Hay b. Yakzan, Salaman ve Absal metinlerinin; Robinson Crusoe ise “Robinsonad” türünün oluşumuna etki etmiştir. Çalışmada, ilk olarak Hay bin Yakzan ve Robinson Crusoe eserlerinin içinde bulundukları kültürdeki konumları değerlendirilmiş ve hikâyelerin ana hatları hakkında bilgi verilmiştir. Akabindeki bölümde ise her iki eserdeki ortak unsurlar tespit edilip, bu ortak unsurların birbirlerinden ayrışan yönleri incelenmiştir.
Keywords : Hay Bin Yakzan, Robinson Crusoe, Edebiyat, Medeniyet, İbn Tufeyl, Danıel Defoe

ORIGINAL ARTICLE URL