Cumhuriyet Gazetesi’ndeki (1955-2025) Anneler Günü İçeriklerinin Analizi: Cinsiyetçi İkiyüzlülük Kavramına Örnek Olabilir mi?

Authors : Kinem Tokdemir

Pages : 1-22

Doi:10.18490/sosars.1813062

View : 329 | Download : 501

Publication Date : 2025-10-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırma; Türkiye\\\'de 1930-2025 yılları arasında Cumhuriyet Gazetesi’nde yer alan Anneler Günü içeriklerini inceleyerek, annelik kavramının geçirdiği toplumsal değişmeyi cinsiyetçi ikiyüzlülük kavramı bağlamında analiz etmeyi hedeflemektedir. Cinsiyetçi ikiyüzlülük problematiğinden yola çıkan araştırmada, Cumhuriyet’in ilk yıllarından günümüze Anneler Günü kutlamalarının başlangıçta görünür olmadığı; daha sonraki yıllarda duygusal, ticari ve tüketim odaklı olarak yüceltildiği ve bir yandan da eleştirildiği anlaşılmaktadır. Dönemin zihniyetini gözlemlemek için Cumhuriyet Gazetesi’nin tercih edilmesi; bu gazetenin toplumsal değişmeyi görünür kılması nedeniyle önemlidir. Dolayısıyla bu değişmenin cinsiyetçi ikiyüzlülüğe ne kadar örnek oluşturduğu problemi ve analiz birimi olan “Anneler Günü” içeriklerinin incelenmesi, araştırmanın ana hattını oluşturmaktadır. Modernite ile birlikte, ideal annelik anlayışı egemen anlayışa dönüşürken Anneler Günü ile anneliğe dair norm ve değerler yüceltilerek övülmektedir. İçerik analizi yöntemi ile elde edilen verilere göre, Cumhuriyet Gazetesi’nde, farklı tarih aralıklarında annelik hem yüceltilmiş hem de geleneksel annelik anlayışı eleştirilmiştir. Ancak söz konusu eleştiriler de dâhil olmak üzere annelik kavramına dair içerikler, ataerkil egemen söylemin bakış açısını yansıtmaktadır. Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, cinsiyetçi ikiyüzlülük kavramı temelinde, Türkiye’de Anneler Günü kutlamalarında geleneksel annelik rolü eleştirilse dahi bu rolün sürdürüldüğü ortaya konmuştur. 1955-1984 yılları arasında Cumhuriyet Gazetesi’nde yer alan Anneler Günü içerikleri, anneliği yüceltme üzerinedir. 1984-2025 yılları arasında ise, anneliğe yönelik toplumsal, ekonomik ve siyasi eleştirel yaklaşımlara paralel olarak, tüketime yönelik içeriklerin yoğun olduğu anlaşılmıştır. Bulgulardan hareketle, ataerkil egemen sistemin pekiştirildiği ve cinsiyetçi ikiyüzlülüğün yeniden üretildiği tespit edilmiştir.
Keywords : Anneler Günü, Cumhuriyet Gazetesi, Annelik, Cinsiyetçi İkiyüzlülük.

ORIGINAL ARTICLE URL