Göçmen Yaşlı ve Bakım Literatürü: Yöntemsel ve Tematik Haritalama

Authors : Ferhan Saniye Palaz

Pages : 153-170

Doi:10.18490/sosars.1813089

View : 182 | Download : 306

Publication Date : 2025-10-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkiye’de göçmen yaşlı nüfus artış eğilimi göstermektedir. Mevcut etnik çeşitliliğe eklenen göçmen gruplardan yaşlıların sağlık ve bakım ihtiyaçlarını karşılayacak politikalar için bilimsel bilgiye ihtiyaç vardır. Bununla birlikte, Türkçe literatürde araştırma sayısı yetersizdir. Bu araştırmanın amacı, Türkçe literatüre analitik bir çerçeve geliştirmektir. Bu doğrultuda, güncel İngilizce literatür tematik, yöntemsel ve etik açılardan haritalanmıştır. Web of Science veri tabanında 2020-2025 dönemi için yapılan tarama ile çalışmalara ulaşılmıştır. Ardından dışlama kriterleri uygulanmıştır. Seçkide 29 araştırma makalesi yer almıştır. İki araştırma sorusu bulunmaktadır: (1) Göçmen yaşlı ve bakım araştırmalarında öne çıkan temalar, yöntemsel yaklaşımlar ve etik duyarlılıklar nelerdir? ve (2) Söz konusu literatür, Türkiye bağlamında yürütülecek araştırmalar için ne tür bir analitik çerçeve sunmaktadır? Ulaşılan bulgulara göre, yöntemsel haritalama, literatürde kesişimsel yaklaşımın benimsendiğini ve anadilde tasarlanmış ölçüm araçlarının kullanımına geçerlik güvenirlik kadar etik açıdan da önem verildiğini göstermektedir. Çeviri yapılması durumunda protokol planlanmaktadır. Araştırmacıların reflektif düşünme sorumluluğu üzerinde durulmaktadır. Katılımcılara ulaşma stratejilerinde etnik gruplarla iş birliği yapılmaktadır. Tematik haritalamanın ulaştığı sonuçlara göre, göç ve etnik köken birden fazla karşılıkla nitelendirilmektedir. Çok sayıda bakım tipi ele alınmaktadır. Sağlık ve sosyal iyi oluşta bütüncül bir yaklaşım edinilmiştir. Hizmetlere erişim ve bakımda rol alan aktörler de sıklıkla çalışılan temalar arasındadır. Türkiye’de yapılacak araştırmalar için bu yöntemsel ve tematik bulgular anlamlı bir çerçeve oluşturma potansiyeli taşımaktadır. Araştırmada son olarak, Türkiye’de yapılacak çalışmalar için yerel faktörler üzerinde durulmuştur. Kırda yaşayan, tek başına yaşayan ve anadili Türkçe olmayan yaşlılar gibi nüfus gruplarının dikkate alınması ve böylelikle heterojen bir yaşlı nüfusun araştırmalara dahil edilmesi önerisine ulaşılmıştır. Türkiye’deki sağlık sistemine aşina olmayan yaşlıların sisteme entegrasyonu gerekmektedir. Kayıt dışı göçmen yaşlılar ya da bakım vereni kayıt dışı göçmen olan yaşlıların bakım gereksinimleri anlaşılmalıdır. Son olarak, çok disiplinli ve çok dilli araştırma ekiplerine ihtiyaç görülmektedir.
Keywords : Ulusötesi yaşlanma, yaşlı göçmen, etnik köken, sağlık, bakım, politika.

ORIGINAL ARTICLE URL