Bir Palimpsest İnceleme: Sarah Kane`nin Blasted Oyununu Yeniden Okumak ve Düşünmek

Authors : Mesut GÜNENÇ

Pages : 298-311

Doi:10.29110/soylemdergi.931132

View : 54 | Download : 13

Publication Date : 2021-08-28

Article Type : Research Paper

Abstract :1845 yılında Thomas De Quincey, yayınlamış olduğu “The Palimpsest” adlı makalesinde palimpsest kavramını ve bu kavramın varlığını açıklamaya çalışır. Fakat palimpsest kavramını ilk kullanan De Quincey değildir. Palimpsest, 1845 yılından önce antik dönem el yazmalarını tanımlarken kullanılmıştır. Bu kavramın edebiyata yansımaları hakkında Gerard Genette Palimpsests insert ignore into journalissuearticles values(1997); ve Sarah Dillon Palimpsest Edebiyat, Eleştiri, Kuram insert ignore into journalissuearticles values(2017); adlı eserleriyle kuramsal çalışmalar yaparlar. Genette eserinde başmetinsellik, metinlerötesilik ve metinsel aşkınlık kavramlarını açıklamaya çalışırken, Dillon kuramsal çalışmasında De Quincey, Freud, Roland Barthes ve Derrida’nın düşüncelerini irdeleyerek, var olan metinlerin yeni metinler ile yeniden hayat bulup dirilebileceğini, zihinde oluşturulan kriptik katmanlar ile metinlerarasılık kavramı arasında tutarlı bir ilişki olabileceğini ortaya koyar. Defalarca okunan ve yararlanılan metin kaybedilmeden yeni metin kişisel, kültürel ve toplumsal anlamda yeni bir ruh ortaya çıkarır. Çağdaş İngiliz tiyatrosunda ikinci devrimsel dönüşümü başlatan Sarah Kane’in Blasted oyunu 1995 yılında sahnelenir. Çoğunluk tarafından sınırları çizilen noktalara dokunan ve bu sınırları altüst eden Kane, Blasted oyunuyla İngiliz tiyatrosu sahnesine bir bomba gibi düşer. Blasted, önceki metinlerin konularını, konumlarını ve karakterlerini irdeleyerek, önceki metinlerin etkileri görünür bir şekilde yeni bir metin, katman ve kimlik ortaya çıkarır. Zihinsel katman ve kripta anlamında Kane, King Lear, Waiting for Godot, Saved ve The Romans in Britain oyunlarından etkilenmiştir. Blasted metni ile etkilenmiş olduğu metinler arasındaki bağlılık, kavramsal ve içerik açısından palimpsest bir hakikat ortaya koyar. Eş bir şiddetin gözlemlenmesinin yanında yaşanılan ve tanık olunan olayları tek bir mekâna, eve, odaya ya da otel odasına sığdıramazsınız bu yüzden karakterlerin ve seyircilerin ummadığı anda bombalar patlayabilmektedir. Dönemler ve mekânlar değişebilmektedir fakat işlenen konular döngüsel bir şekilde devam etmektedir.
Keywords : Palimpsest, Sarah Dillon, Sarah Kane, Blasted, yeniden okuma

ORIGINAL ARTICLE URL